Powódź, która nawiedziła we wrześniu Polskę i dotknęła także szczególnie tereny naszego regionu, jest tragicznym doświadczeniem. Wielu mieszkańców straciło dorobek życia, ucierpieli także przedsiębiorcy. Aby wesprzeć poszkodowanych i zaoferować im rzeczywistą pomoc, uchwalono specjalne przepisy prawa. To tzw. specustawa powodziowa. Okazuje się, że nowe przepisy, zastosowane już w praktyce, rodzą jednak nieco wątpliwości. Wyjaśnia je adwokat Aneta Sołtysik z Kancelarii Kupilas&Krupa w Bielsku-Białej.

Specustawa powodziowa to nowelizacja ustawy z 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Z początkiem października przyjęto jej zapisy, które wprowadziły różne rozwiązania mające pomóc osobom poszkodowanym w wyniku kataklizmu. Odnosi się do poniesionych strat w mieniu prywatnym, firmowym i publicznym. Możliwości pomocy to m.in. przyznanie zasiłku losowego, zasiłku opiekuńczego, dodatkowego zasiłku opiekuńczego, świadczenia interwencyjnego, a także pomoc w spłatach kredytu. Przewidziano również dodatkowe urlopy, a także zakaz pracy w godzinach nadliczbowych. O pomoc ze strony państwa mogą ubiegać się także przedsiębiorcy oraz rolnicy. Czytelnicy portalu bielsko.biala.pl po publikacji artykułu szczegółowo opisującego formy pomocy, zadali kilka ważnych pytań dotyczących szczegółów wsparcia. Adwokat Aneta Sołtysik z Kancelarii Kupilas&Krupa w Bielsku-Białej rozwiewa wątpliwości czytelników.

1. Czy można nie dostać takiego zasiłku dla powodzian? Czy jakiś urząd może odmówić tej formy pomocy? Co by trzeba było zrobić, aby odmówiono udzielenia zasiłku?

Rodzina lub osoba samotnie gospodarująca, w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, poszkodowana w wyniku wystąpienia powodzi, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może otrzymać jednorazowy zasiłek powodziowy w kwocie do 2 tys. zł. Zasiłek jest przyznawany niezależnie od dochodów rodziny lub osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek jest przyznawany na wniosek rodziny lub osoby samotnie gospodarującej i powinien być złożony w terminie do dnia 15 marca 2025 r. do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) gminy, na terenie której wnioskodawca poniósł szkodę w wyniku powodzi, albo gminy sąsiadującej, na terenie której przebywa w wyniku przeprowadzenia ewakuacji albo konieczności opuszczenia zagrożonego miejsca zamieszkania. Brak spełnienia ww. warunków spowoduje odmowę przyznania zasiłku.

2. Ile może wynieść świadczenie dla przedsiębiorcy oraz w jaki sposób ubiegać się o nie w ZUS-ie?

Rząd w specustawie zawarł wsparcie dla przedsiębiorców poszkodowanych w wyniku powodzi. Otrzymają oni 16000 zł na każdego pracownika zgłoszonego do ubezpieczenia w ZUS lub równowartość 75% średniomiesięcznego przychodu z poprzedniego roku.

Świadczenie interwencyjne może być przyznane wyłącznie przedsiębiorcy, który:
1) poniósł szkodę polegającą na utracie, uszkodzeniu lub zniszczeniu, bezpośrednio w wyniku powodzi, składników materialnych przedsiębiorstwa niezbędnych do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej oraz
2) zobowiąże się do prowadzenia działalności gospodarczej przez co najmniej 6 miesięcy od dnia otrzymania świadczenia interwencyjnego, oraz
3) zobowiąże się do utrzymania poziomu zatrudnienia przez okres 6 miesięcy.

W celu uzyskania świadczenia interwencyjnego przedsiębiorca składa do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek zawierający:
1) oznaczenie wnioskodawcy: imię i nazwisko lub nazwę skróconą, adres do korespondencji, numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli ich nie nadano - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu;
2) wskazanie sposobu ustalenia wysokości świadczenia interwencyjnego:

Świadczenie interwencyjne jest przyznawane w wysokości wskazanej przez przedsiębiorcę we wniosku, - nie wyższej jednak niż wysokość szkody określonej w art. 22a ust. 2 pkt 1 ustawy. Wysokość przyznanego świadczenia nie może także przekraczać wysokości ustalonej zgodnie ze sposobem wskazanym przez przedsiębiorcę w tym wniosku, jako:
A) kwota stanowiąca iloczyn liczby ubezpieczonych zgłoszonych do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych, obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, wyłącznie ubezpieczenia zdrowotnego, na dzień złożenia wniosku, albo na dzień wydania rozporządzenia, w zależności od tego, która liczba jest mniejsza, oraz kwoty określonej w tym rozporządzeniu albo
B) kwota stanowiąca iloczyn wysokości średniomiesięcznego przychodu uzyskanego z prowadzenia działalności gospodarczej w roku kalendarzowym poprzedzającym rok wydania rozporządzenia oraz współczynnika określonego w tym rozporządzeniu z uwzględnieniem rozmiarów skutków powodzi oraz sytuacji budżetu państwa,

3) wysokość średniomiesięcznego przychodu uzyskanego z prowadzenia działalności gospodarczej w roku kalendarzowym poprzedzającym rok wydania rozporządzenia, w przypadku wyboru sposobu ustalania wysokości świadczenia interwencyjnego, o którym mowa w art. 22c ust. 1 pkt 2 ustawy,

4) numer rachunku płatniczego przedsiębiorcy prowadzonego w kraju lub wydanego w kraju instrumentu płatniczego, na który ma być przekazane świadczenie interwencyjne;

5) wysokość wnioskowanego świadczenia interwencyjnego.

Do wniosku przedsiębiorca dołącza:
1) oszacowanie o którym mowa w art. 43 ust. 4 pkt 2 lub 3 ustawy wraz z dokumentacją, na podstawie której zostało ono dokonane, albo zobowiązanie do przesłania tego oszacowania wraz z tą dokumentacją w terminie 5 miesięcy od dnia otrzymania świadczenia interwencyjnego;
2) dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia przedsiębiorstwa od następstw klęsk żywiołowych - jeżeli zawarł taką umowę, albo oświadczenie o niezawarciu takiej umowy;
3) oświadczenie o faktycznym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej;
4) oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej na dzień wydania rozporządzenia,
5) zobowiązanie do prowadzenia działalności gospodarczej oraz zobowiązanie do utrzymania poziomu zatrudnienia.

3. Rozumiem, że pracodawca nie poniesie kosztów dodatkowego urlopu dla pracownika na poczet usuwania szkód?

Pracodawca wypłaca pracownikowi za urlop wypoczynkowy takie wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby pracował. Wynagrodzenie za urlop jest wypłacane razem z wynagrodzeniem za pracę.

4. Dom był wystawiony na sprzedaż. Podpisaliśmy umowę przedwstępną 3.09. Potem 13.09 przyszła powódź i umówiliśmy się, że przesuwamy całość operacji na listopad. Kto teraz może starać się o te dodatkowe świadczenia - zasiłki, urlopy na remont itd. Czy właściciel stary, czy ten nowy? Ponadto czy nowy właściciel ma jakieś prawa?

Umowa przedwstępna stanowi jedynie zobowiązanie do zawarcia tzw. umowy przyrzeczonej – przenoszącej własność nieruchomości. Do chwili zawarcia umowy przyrzeczonej, wszelkie prawa do nieruchomości zachowuje stary właściciel.

5. Jeśli dziecko jest pełnoletnie i uczy się w szkole zawodowej, to też ten zasiłek na naukę przysługuje?

W celu zaspokojenia potrzeb edukacyjnych dziecka realizującego obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne lub ucznia uczęszczającego do szkoły wszystkich typów, kształcącego się w tej szkole w formie dziennej, poszkodowanych w wyniku wystąpienia powodzi, może zostać przyznany jednorazowy zasiłek losowy na cele edukacyjne w kwocie 1 tys. zł. Zasiłek losowy jest przyznawany nie tylko na wniosek rodziców dziecka lub ucznia, ale również na wniosek pełnoletniego ucznia.

Artykuł powstał przy współpracy z Kancelarią Prawną Kupilas&Krupa z Bielska-Białej.

***

Powyższa publikacja portalu bielsko.biala.pl jest częścią cyklu publikacji na temat aktualnych problemów prawnych, z jakimi spotyka się każdy z nas w życiu prywatnym czy pracy zawodowej. Opracowania powstały dzięki współpracy z ekspertami z renomowanej kancelarii prawniczej z Bielska-Białej, którzy odpowiadają na łamach portalu na pytania Czytelników w sprawach dotyczących poruszanych zagadnień. Pytania można zadawać pod artykułem, na naszym profilu w Facebooku i na adres: [email protected], a także na adres i w serwisach społecznościowych Kancelarii Prawnej Kupilas&Krupa.

Dotychczas w tym cyklu ukazały się następujące artykuły: