Pierwsze miesiące nowego roku powinny przynieść duże zmiany w kodeksie pracy, zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Nowe regulacje mają przede wszystkim ułatwić każdemu pracownikowi łączenie etatu z życiem rodzinnym. Uregulowana zostanie także kwestia pracy zdalnej, a pracodawcy zyskają uprawienia do prewencyjnej kontroli trzeźwości. Na pytania Czytelników portalu bielsko.biala.pl odpowiada bielski radca prawny Agnieszka Kupilas-Sayed.

Po publikacji artykułu o rewolucyjnych zmianach w prawie w przyszłym roku (TUTAJ) nasi Czytelnicy zadali wiele pytań dotyczących obecnych, jak i przyszłych przepisów prawa pracy. Zapraszamy do zapoznania się z odpowiedziami ekspertki z zakresu prawa pracy, radcy prawnego Agnieszki Kupilas-Sayed, wspólnika Kancelarii Kupilas&Krupa w Bielsku-Białej. Zachęcamy również do obejrzenia materiału wideo z odpowiedziami.

Nowelizacja kodeksu pracy zapowiadana jest od wiosny br. i wynika z potrzeby dostosowania polskiego prawa do przepisów unijnych oraz dyrektywy work-life balance dotyczącej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w UE. Dyrektywy te nadal oczekują na wdrożenie. Prognozowany termin 1 stycznia 2023 roku na wejście ich w życie nie jest realny, choć Polska miała trzy lata na wdrożenie nowych rozwiązań. Z kolei pandemia wymusiła konieczność uregulowania kwestii pracy zdalnej - te zmiany wejdą w życie w marcu 2023.

Mam pytanie odnośnie urlopu ojcowskiego. Prawo do niego nabyłem 31 października 2021 roku i wedle obecnego prawa mam czas na wykorzystanie go do 31 października 2023. Czy po wejściu nowych przepisów coś się zmieni? Niby prawo nie działa wstecz. Bo mają być ważne tylko rok.

- Zgodnie z obowiązującymi obecnie i w przyszłości przepisami, urlop ojcowski wynosi 14 dni i można go wykorzystać w ciągu dwóch lat od dnia urodzenia dziecka.

W marcu tego roku przyszedł na świat mój syn. Czy w związku z tym od nowego roku będzie przysługiwał mi urlop w wymiarze dziewięciu tygodni? Nie byłoby „problemu”, gdyby urzędnicy działali, jak należy... i wprowadzili zmianę w przepisach prawa już w tym roku.

- Niestety, nie potrafię Panu odpowiedzieć, kiedy zostaną wprowadzone przepisy umożliwiające ojcom uzyskanie prawa do dziewięciu tygodni.

Czy pracodawca, który rano wykonał kontrolę trzeźwości pracowników może ją przeprowadzić ponownie po kilku godzinach pracy?

- Tak, oczywiście. Jeżeli tylko będzie miał wątpliwości co do stanu trzeźwości pracownika

Czy teraz przyczyna wypowiedzenia nie musiała być podana? Co w sytuacji kiedy wypowiedzenie dostaje się z tytułu, że likwidują moje stanowisko pracy? Czy ta przyczyna jakoś ma ułatwić ewentualną drogę do przywrócenia do pracy, jeśli się z tym nie zgodzę?

- W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony pracodawca nie miał takiego obowiązku. Jedynie pracodawca rozwiązujący umowę na czas nieokreślony lub rozwiązujący umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia zobowiązany jest podać przyczynę rozwiązania. Przyczyna ta musi być rzeczywista, konkretna i możliwa do zweryfikowania. Jeżeli pracodawca rozwiązuje umowy o pracę i przeprowadza likwidacje stanowisk pracy w ramach ustawy o zwolnieniach grupowych, to wyłącznie wówczas ma obowiązek ponownie przyjąć pracownika, który zgłosi taką gotowość w ciągu roku od rozwiązania z nim stosunku pracy.

Jak sprawdzić trzeźwość pracownika pracującego zdalnie?

- Pracodawca ma prawo zweryfikować trzeźwość pracownika podczas pracy zdalnej, jednak przepisy ani orzecznictwo nie wskazują, w jaki sposób taka czynność może być dokonana.

Jak pracodawca może uchronić się przed niewywiązującym się z obowiązków pracownikiem (oszustem) w przypadku, gdy przychodzi on do pracy pod wpływem alkoholu, a następnie wykorzystuje urlop na żądanie i kilkukrotne zwolnienia L4? Zgłoszenie sprawy do ZUS nie przyniosło żadnych rezultatów. Została sporządzona notatka służbowa.

- Pracodawca ma przede wszystkim zastosować kary porządkowe, takie jak upomnienie czy nagana. Jeżeli te środki nie przynoszą oczekiwanego efektu, pracodawca ma prawo rozwiązać z takim pracownikiem umowę o pracę.

Czy w świetle podwyżek cen za energię elektryczną pracodawca wysyłający pracownika na pracę zdalną jest zobligowany do opłacenia/odpowiednio podwyższenia wynagrodzenia za zużywany w domu podczas pracy prąd, ogrzewanie?

- Zgodnie z obowiązującymi przepisami, pracodawca nie ma takiego obowiązku. Istnieje jednak możliwość, że strony w umowie, która je łączy, określą zasady dotyczące ponoszenia kosztów związanych z eksploatacją mediów. Pracownikowi na pracy zdalnej pracodawca powinien:
1) dostarczyć sprzęt niezbędny do wykonywania pracy w formie telepracy, spełniający określone wymagania,
2) ubezpieczyć sprzęt,
3) pokryć koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją sprzętu,
4) zapewnić telepracownikowi pomoc techniczną i niezbędne szkolenia w zakresie obsługi sprzętu,
 
ale nie jest zobowiązywany do pokrywania opłat za media.
 
Czy jeżeli pięć lat temu pracodawca przeprowadził przy wejściu do miejsca pracy kontrolę trzeźwości pracowników to było to niezgodne z prawem?
 
- To wszystko zależy od konkretnej sytuacji i rodzaju wykonywanej pracy. Jeżeli w obowiązującym regulaminie pracy były wprowadzone zapisy o kontroli trzeźwości pracowników, to pracodawca miał prawo wykonywać weryfikację.
 

Artykuł powstał przy współpracy z Kancelarią Prawną Kupilas&Krupa z Bielska-Białej

Foto: Policja

***

Powyższa publikacja portalu bielsko.biala.pl jest częścią cyklu artykułów na temat aktualnych problemów prawnych, z jakimi spotyka się każdy z nas w życiu prywatnym czy pracy zawodowej. Opracowania powstały dzięki współpracy z ekspertami z renomowanej kancelarii prawniczej z Bielska-Białej, którzy raz w miesiącu odpowiadają na łamach portalu na pytania Czytelników w sprawach dotyczących poruszanych zagadnień. Pytania można zadawać w formie komentarza do artykułu, na naszym profilu w Facebooku i na adres: [email protected], a także na adres i w portalach społecznościowych Kancelarii Prawnej Kupilas&Krupa.

Dotychczas w tym cyklu ukazały się następujące artykuły: