W wyroku rozwodowym sąd orzeka nie tylko o rozpadzie małżeństwa, ale co do zasady ustala także podział opieki nad wspólnym, małoletnim dzieckiem. Musi rozstrzygnąć w jakiej formule będą odbywać się kontakty rodziców z dzieckiem i w jakiej wysokości każdy z nich będzie ponosić koszty jego utrzymania i wychowania. Podejmując decyzję, sąd zawsze kieruje się dobrem dziecka. Radca prawny Marta Wadas z Kancelarii Kupilas&Krupa w Bielsku-Białej odpowiada na pytania Czytelników portalu www.bielsko.biala.pl w temacie alimentów i podziału opieki nad dzieckiem.

Podział opieki nad dzieckiem po rozwodzie rodziców i ustalenie kwestii kontaktów czy wysokości alimentów zależy od wielu czynników. Należy zaznaczyć, że sądowne regulowanie kontaktów z dzieckiem nie jest także obowiązkowe, jeśli rodzice są w stanie we własnym zakresie kontakty z dzieckiem regulować na bieżąco. Sąd wówczas uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Opieka nad dzieckiem po rozwodzie może należeć do obydwojga rodziców, może także zostać ograniczona jednemu z rodziców, Po publikacji artykułu o rozwodzie i podziale opieki nad dziećmi Czytelnicy zadali kilka ważnych pytań. Zapraszamy do zapoznania się z odpowiedziami radcy prawnego Marty Wadas z Kancelarii Kupilas&Krupa w Bielsku- Białej. Zachęcamy również do obejrzenia materiału wideo z odpowiedziami.

1. Co jeśli córki mają zasądzone alimenty od ojca na podstawie jego wypłaty, ale zarabia znacznie więcej. Jest kierowcą tirów i ma wypłacane pensje, które nie są formalną wypłatą. Jak zdobyć większe alimenty?

Zgodnie z art. 135 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Należy zwrócić uwagę, iż mowa jest o majątkowych możliwościach zobowiązanego, czyli w tym przypadku ojca, a nie o zarobkach, których wysokość wykazuje. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 maja 1975 r. wskazał, iż zasadne i zgodne z treścią art. 135 k.r.o. - jest oparcie się na możliwościach zarobkowych pozwanego, a nie tylko na jego aktualnych zarobkach. Zakres obowiązku alimentacyjnego może i powinien być większy od wynikającego z faktycznych zarobków i dochodów zobowiązanego, jeśli przy pełnym i właściwym wykorzystaniu jego sił oraz umiejętności, zarobki i dochody byłyby większe, a istniejące warunki społeczno-gospodarcze i ważne przyczyny takiemu wykorzystaniu nie stoją na przeszkodzie.

Sąd nie bierze pod uwagę wyłącznie wykazywanych zarobków rodzica, ale uwzględnia inne okoliczności, takie jak m.in. jego wykształcenie, kwalifikacje, doświadczenie zawodowe oraz wysokość średnich wynagrodzeń w danej branży. W takiej sprawie można się posłużyć np. dowodem z informacji z Urzędu Pracy w zakresie liczby ofert pracy dla kierowców, w tym o wysokości oferowanych wynagrodzeń.

2. Jaki procent pensji jest przeznaczane na alimenty? Jak to jest uregulowane?

Żaden przepis nie określa, jaki dokładnie procent pensji zobowiązanego ma być przeznaczany na alimenty. Jak już wskazywałam przy odpowiedzi na poprzednie pytanie, zgodnie z art. 135 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wysokość alimentów zależy zatem z jednej strony od możliwości zarobkowych, ale z drugiej od zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego.

Wskazać też należy, że obowiązek alimentacyjny obciążą zarówno matkę, jak i ojca dziecka. Jeżeli jeden z rodziców sprawuje na co dzień opiekę nad dzieckiem, to drugi rodzic powinien być obciążony kosztami utrzymania dziecka w większej części niż ich połowa. Dodatkowo zgodnie z zasadą równej stopy życiowej, dziecko ma prawo do życia na tym samym poziomie, na którym żyją rodzice oraz co istotne, rodzic ma obowiązek podzielić się z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami.

3. Dlaczego to zawsze kobiety dostają opiekę nad dzieckiem?

W pierwszej kolejności należy zdementować to stwierdzenie. Jedną z fundamentalnych zasad prawa rodzinnego i opiekuńczego jest zasada kierowania się dobrem dziecka. Sąd podejmując więc decyzję komu powierzyć opiekę nad dzieckiem, analizuje m.in. sytuację rodzinną i majątkową każdego z rodziców, aby ustalić, które z rodziców będzie tą opiekę sprawowało w lepszy sposób. Duże znaczenie mają okoliczności, jak do tej pory w rzeczywistości ta opieka się odbywała, czy rodzice w równej mierze uczestniczyli w życiu dziecka, a także kompetencje wychowawcze rodziców, czy ocena więzi emocjonalnej dziecka z rodzicem, której oceny dokonują biegli z Opiniodawczego Zespołu Specjalistów Sądowych.

Prawdą jest, że przez wiele lat władza rodzicielska była przyznawana zasadniczo matkom, co w głównej mierze było spowodowane uwarunkowaniami kulturowymi, jednakże na chwilę obecną niczym dziwnym nie jest przyznanie jej ojcu lub obojgu rodzicom.

4. Jeśli nie jesteśmy w małżeństwie, a mamy dziecko i się rozstajemy, to jak uregulować prawnie widzenia z dzieckiem?

W przypadku zgodnego stanowiska rodziców co do kontaktów z dzieckiem wystarczające będzie spisanie porozumienia. W przypadku braku takiej zgody, czy wręcz utrudniania przez drugiego rodzica kontaktów z dzieckiem, konieczne jest wystąpienie do sądu z wnioskiem o ustalenie kontaktów. Wniosek należy wnieść do sądu rejonowego, w którego okręgu dziecko posiada miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu, a jeżeli takiego brak, zastosowanie znajdzie dalsza część art. 569 § 1 kodeksu postępowania cywilnego.

We wniosku należy wskazać proponowany sposób i terminy kontaktów - zarówno co do dni powszednich, jak i weekendów, ferii, wakacji i świąt. Do wniosku należy dołączyć odpis skrócony aktu urodzenia dziecka oraz powołać dowody przydatne dla potwierdzenia prawdziwości twierdzeń, np. dowód z przesłuchania świadków. We wniosku o ustalenie kontaktów można również zawrzeć wniosek o udzielenie zabezpieczenia poprzez ustalenie kontaktów na czas trwania postępowania sądowego.

Artykuł powstał przy współpracy z Kancelarią Prawną Kupilas&Krupa z Bielska-Białej.

***

Powyższa publikacja portalu bielsko.biala.pl jest częścią cyklu publikacji na temat aktualnych problemów prawnych, z jakimi spotyka się każdy z nas w życiu prywatnym czy pracy zawodowej. Opracowania powstały dzięki współpracy z ekspertami z renomowanej kancelarii prawniczej z Bielska-Białej, którzy odpowiadają na łamach portalu na pytania Czytelników w sprawach dotyczących poruszanych zagadnień. Pytania można zadawać pod artykułem, na naszym profilu w Facebooku i na adres: [email protected], a także na adres i w serwisach społecznościowych Kancelarii Prawnej Kupilas&Krupa.

Dotychczas w tym cyklu ukazały się następujące artykuły: