Pocenie się to naturalny mechanizm chroniący organizm przed przegrzaniem i umożliwiający zachowanie homeostazy w różnych warunkach termicznych. Zdarza się jednak, że intensywne wydzielanie potu skutecznie obniża komfort życia. Nadpotliwość (hiperhydroza) nie musi być jednak przyczyną kompleksów i dyskomfortu. Obecnie można ją skutecznie leczyć, za pomocą specjalistycznych zabiegów lub środków farmakologicznych.

Przyczyny nadpotliwości – skąd się bierze nadmierne pocenie?

Nadpotliwość to choroba polegająca na nadmiernym wydzielaniu potu – ponad normę fizjologiczną, niezbędną do utrzymania termicznej homeostazy. Nadmierne wydzielanie potu związane jest ze wzmożoną aktywnością układu współczulnego i gruczołów ekrynowych. Obejmuje głównie doły pachowe, ręce, stopy i twarz.

Ze względu na przyczyny nadpotliwości wyróżnia się jej dwie postacie: pierwotną i wtórną. Postać pierwotną rozpoznaje się u ponad 90% pacjentów. Przyczyny pierwotnej nadpotliwości nie zostały do końca wyjaśnione. Uważa się, że ważną rolę w jej etiopatogenezie odgrywają czynniki genetyczne, emocjonalne (stres) oraz środowiskowe (niewłaściwa dieta, palenie tytoniu).

Wtórna nadpotliwość jest spowodowana chorobami lub przyjmowaniem niektórych leków. Może mieć ona związek z chorobami endokrynologicznymi (np. nadczynnością tarczycy), cukrzycą, chorobami nowotworowymi (np. chłoniakami). Fizjologiczną nadpotliwość obserwuje się w czasie ciąży i menopauzy. Do nadmiernego wydzielania potu może przyczynić się także przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych, hipoglikemizujących, opioidowych lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Domowe sposoby radzenia sobie z nadpotliwością

Walkę z nadpotliwością warto rozpocząć od zastosowania domowych sposobów, które ograniczą wydzielanie potu i jednocześnie poprawią komfort życia. Bardzo ważne jest rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny — regularne kąpanie się i zmienianie ubrania. Do mycia należy używać chłodnej wody — gorąca może nasilać wydzielanie potu. Warto zmodyfikować też swoją garderobę — powinny znaleźć się w niej ubrania wykonane z naturalnych, przewiewanych materiałów.

Aby uregulować pracę gruczołów potowych, można sięgnąć po zioła. Zewnętrznie (np. do kąpieli) warto stosować napary z szałwii, rozmarynu, rumianku lub kory dębu, zaś wewnętrznie (do picia) zioła o działaniu moczopędnym np. skrzyp lub pokrzywę. Należy przyjrzeć się także swojej diecie. Najlepiej wyeliminować z niej produkty rozgrzewające i pobudzające układ współczulny, m.in. kawę, cebulę, ostre przyprawy takie jak curry, pieprz, papryka chili, kurkuma czy imbir.

Jeśli nadpotliwość nasila się pod wpływem stresu, przydatne mogą okazać się także techniki relaksacyjne, które ułatwią radzenie sobie z napięciem emocjonalnym.

Profesjonalne metody leczenia nadpotliwości – co oferuje medycyna?

Jeśli problem z nadpotliwością poważnie zakłóca normalne funkcjonowanie, warto skorzystać z profesjonalnych metod leczenia. W zależności od nasilenia problemu w leczeniu nadmiernej potliwości można zastosować:

  • preparaty o działaniu miejscowym – są podstawowym elementem terapii nadpotliwości. Mogą mieć formę kremów, zasypek i płynów zawierających sole glinu lub glikopirolan. Nanosi się je bezpośrednio na obszar skóry dotknięty nadmierną potliwością. Antyperspiranty blokują mechanicznie ujście gruczołów potowych lub wpływają na nabłonek gruczołów wydzielniczych.
  • preparaty o działaniu ogólnoustrojowym – stosuje się je w przypadku nieskuteczności terapii miejscowej. W leczeniu nadpotliwości znajdują zastosowanie leki antycholinergiczne, zwłaszcza glikopirolan oraz oksybutynina, jednakże leki te mają wiele przeciwwskazań i niosą ze sobą wiele działań niepożądanych
  • jonoforeza – wykorzystuje się ją w przypadku zlokalizowanej nadpotliwości, głównie rąk i stóp. Zabieg polega na poddaniu tkanek działaniu prądu stałego lub pulsującego, powodującego zamknięcie przewodów wyprowadzających gruczołów ekrynowych i ograniczenie wydzielania potu.
  • zabiegi laserem – polegają na naświetlaniu skóry światłem lasera, które powoduje uszkodzenie termiczne i zniszczenie gruczołów potowych
  • terapia neuromodulatorem (toksyną botulinową) – polega na iniekcji toksyny botulinowej typu A, co powoduje zablokowanie przekaźnictwa nerwowego we włóknach autonomicznych unerwiających gruczoły potowe.

Neuromodulator w leczeniu nadpotliwości – skuteczność i bezpieczeństwo

Leczenie nadpotliwości z użyciem neuromodulatora polega na płytkim, śródskórnym wstrzyknięciu toksyny botulinowej w obszary dotknięte nadmierną potliwością. Terapia ta wykorzystywana jest w leczeniu nadmiernej potliwości pach, dłoni i stóp. Przeciwskazaniem do leczenia neuromodulatorem są m.in. ciąża, infekcje skóry, zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego czy nadwrażliwość na składniki preparatu.

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Terapia neuromodulatorem uznawana jest za bezpieczną. Przez 24 godziny po zabiegu nie należy intensywnie uprawiać sportu, pić dużych ilości alkoholu, a przez 7 dni nie korzystać z sauny i solarium.

Neuromodulator blokuje uwalnianie acetylocholiny z pęcherzyków presynaptycznych, a także hamuje przekaźnictwo nerwowe we włóknach autonomicznych unerwiających gruczoły potowe. Dzięki temu zabieg leczenia nadpotliwości powoduje zahamowanie wydzielania potu na okres 5-6 miesięcy.

Artykuł sponsorowany