Teatr zaskoczy nietypowym monodramem. Opowieść o słynnej projektantce wystawią w dawnej Patrii
Teatr Polski w Bielsku-Białej coraz śmielej opuszcza swoją siedzibę i szuka nowych przestrzeni do prezentowania spektakli. Dopiero co widzowie mogli zobaczyć „Kolację na cztery ręce” w zamku Sułkowskich, a teraz dyrektor Witold Mazurkiewicz przygotował kolejną propozycję poza tradycyjną sceną - w NovaPatrii wystawiany będzie monodram „Coco. Jeśli urodziłaś się bez skrzydeł” z Anitą Jancią w roli głównej. Opowieść o słynnej projektantce mody zostanie połączona z projekcjami.
Wychodzenie poza teatralny budynek nie jest przypadkowym eksperymentem. Dyrektor i reżyser spektaklu Witold Mazurkiewicz traktuje nowe lokalizacje jako szansę na poszukiwanie innych środków wyrazu i docieranie do publiczności w nieoczywistych miejscach. Kolejnym przykładem jest właśnie Patria, której przestrzeń stała się inspiracją do przygotowania przedstawienia w niestandardowej formule.
Wielka sztuka zawita do Patrii
- Kiedy zastanawiałem się nad tekstem, spacerowałem w okolicach rynku i zamku. Spojrzałem na Patrię i nagle wszystko zaczęło się układać. Historia Coco Chanel, związki z modą, obecność Natashy Pavluchenko i sama historia tego miejsca stworzyły pomysł na realizację tego spektaklu - mówi Witold Mazurkiewicz.
Punktem wyjścia do przedstawienia był tekst Wiesławy Sujkowskiej. Autorka jest już znana bielskiej publiczności dzięki „Wandzie”, spektaklowi z Anitą Jancią, który od lat pozostaje w repertuarze teatru.

Mazurkiewicz początkowo podchodził do pomysłu z pewną rezerwą. Coco Chanel kojarzyła mu się przede wszystkim z perfumami, małą czarną i rewolucją, jaką projektantka przeprowadziła w kobiecej modzie. Dopiero bliższe poznanie jej biografii pokazało, jak fascynująca i niejednoznaczna była to postać. Chanel obracała się w świecie artystów, kompozytorów i wpływowych osobistości. Wśród mężczyzn, z którymi łączono ją uczuciowo, byli m.in. Igor Strawiński i książę Dymitr Romanow. Ważną rolę w jej życiu odegrał również Arthur „Boy” Capel, który pomógł jej rozwinąć skrzydła i zbudować pozycję w świecie mody.
Za historią sukcesu kryły się jednak trudne doświadczenia, samotność, życiowe dramaty oraz kontrowersyjne decyzje. W oficjalnym opisie spektaklu wymieniono m.in. uzależnienie od narkotyków, finansową zależność od zamożnych kochanków oraz poważne oskarżenia o kolaborację z nazistami.
Coco Chanel to postać pełna sprzeczności
- Nie chciałem powielać wyidealizowanego obrazu Coco Chanel. Im więcej czytałem i poznawałem jej historię, tym bardziej przekonywałem się, że trzeba zerwać z tym lukrem. To postać pełna sprzeczności, naznaczona trudnymi doświadczeniami. Pojawia się więc pytanie, jak ją oceniać: przez pryzmat jej dokonań, stworzonego imperium czy również kontrowersyjnych epizodów biografii? - mówi dyrektor.
Sztuka ma być opowieścią nie tylko o modzie, ale przede wszystkim o ambicji, samotności, niezależności i cenie, jaką płaci się za wolność. W tle pojawia się Belle Époque - epoka wielkich przemian w sztuce, muzyce i obyczajowości. - To był niezwykły czas. Zmieniało się właściwie wszystko: pojawiały się samochody, maszyny latające, nowe kierunki w sztuce. Zmieniała się również pozycja kobiet. Chanel była jedną z tych postaci, które współtworzyły tę rewolucję. Dlatego jest to również historia o niezwykłej sile kobiet - dodaje.
Patria nie będzie jedynie nietypowym tłem dla przedstawienia. Reżyser zdecydował się wykorzystać architekturę dużej sali, w tym charakterystyczny filar, i połączyć klasyczne środki teatralne z technologią transmisji live. Dzięki temu widzowie zobaczą m.in. zbliżenia twarzy Anity Janci i szczegóły kostiumów. Projekcje wideo staną się integralnym elementem widowiska. Nietypowo zaprojektowano również widownię, na której znajdą krzesła, sofy i fotele. Zaplanowano ok. 130-140 miejsc. Wszystkie będą nienumerowane.
Nie zapomnieli o dawnych kinach
Istotną rolę odegra muzyka wykonywana na żywo przez Jacka Obstarczyka. Za opracowanie muzyczne odpowiadają Jacek Obstarczyk i dyrektor Mazurkiewicz. Twórcy sięgnęli po utwory i inspiracje związane z epoką Coco Chanel – od Claude'a Debussy'ego, Igora Strawińskiego i Modesta Musorgskiego, przez Scotta Joplina, po Josephine Baker i francuską muzykę kabaretową. - Zależało mi na tym, żeby muzyka prowadziła opowieść i budowała atmosferę, ale żeby nie powstał spektakl muzyczny - mówi reżyser.
Za kostiumy i aranżację przestrzeni odpowiada Natasha Pavluchenko. Spektakl powstał we współpracy z jej atelier. Za wideo i fotografie odpowiada Hektor Werios. Spektakle zaplanowano na 11 i 13 grudnia.
Wykorzystywanie nowych lokalizacji to dla Teatru Polskiego nie tylko urozmaicenie repertuaru. Nowe przestrzenie mają pozwalać na eksperymenty artystyczne i pokazywanie teatru z innej perspektywy. Dyrektor czeka, aż ambitne plany doczekają się realizacji i na mapie miasta pojawią się kolejne miejsca, w których teatr mógłby regularnie prezentować swoje przedstawienia. W tym kontekście od lat wymienia się dawne kina Apollo i Rialto. Na razie wszystko wstrzymuje nieuregulowana sytuacja prawna nieruchomości.
Marcin Kałuski
[email protected]
Zdjęcia: Hektor Werios (główne), Natasha Pavluchenko

Oceń artykuł:
13 8
Ino ta kompozycja nie teges.