Inwestycje, zadłużenie czy... liczba koszy na śmieci. Za co Bielsko-Biała zdobyła pierwszą nagrodę?
Bielsko-Biała triumfuje w rankingu Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej wyprzedzając m.in. Katowice czy Gliwice. Sukcesem pochwalił się prezydent Jarosław Klimaszewski. Sprawdzamy, jaką metodologię przyjęli twórcy rankingu i jakie 26 wskaźników zdecydowało o wynikach. To m.in. wydatki inwestycyjne na mieszkańca, wskaźnik zadłużenia budżetu, wydatki na kulturę, wyniki testów ósmoklasisty, dostępność aptek czy miejsc w żłobkach oraz... liczba ulicznych koszy na śmieci.
- To naprawdę powód do dumy - przekonuje prezydent Jarosław Klimaszewski. W szóstej edycji Rankingu Gmin Województwa Śląskiego miasto Bielsko-Biała zajęło pierwszą lokatę wśród miast na prawach powiatu wyprzedzając Żory, Katowice, Rybnik i Gliwice. W ubiegłorocznej edycji stolica Podbeskidzia była druga.
- To nie jest ranking popularności ani jednorazowy konkurs. O pozycji decydowało kilkanaście wskaźników (rzeczywiście 26 wskaźników - red.) pokazujących, jak rozwijają się nasze miasta i jak żyje się ich mieszkańcom. Pod uwagę brano m.in. gospodarkę, sprawy społeczne, środowisko oraz jakość zarządzania Ten wynik cieszy szczególnie, bo za liczbami stoją konkretne działania i codzienna praca wielu ludzi - mieszkańców, przedsiębiorców, organizacji, instytucji. To nasz wspólny sukces! - dodaje włodarz.
Za przygotowaniem zestawienia stoi Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego, która współpracuje w tym zakresie z Głównym Urzędem Statystycznym. Ocenie podlegają wszystkie gminy w regionie, a w przypadku województwa śląskiego wyodrębniono osobną kategorię dla miast na prawach powiatu. Eksperci opierają się wyłącznie na oficjalnych danych ze statystyki publicznej, sprawozdań budżetowych Ministerstwa Finansów czy rejestrów Ministerstwa Edukacji Narodowej.
26 wskaźników w czterech obszarach
Poziom rozwoju każdego samorządu jest mierzony za pomocą miernika syntetycznego, który powstaje na bazie dokładnie 26 zmiennych diagnostycznych. Zostały one podzielone na cztery główne kategorie tematyczne: rozwój ekonomiczny, rozwój społeczny, ochronę środowiska oraz administrację i praktyki zarządzania. Każda z tych zmiennych ma przypisaną odpowiednią wagę ustaloną przez ekspertów.
Najbardziej rozbudowany jest obszar ekonomiczny. Analitycy sprawdzali m.in. średnioroczne dochody własne i wydatki inwestycyjne na jednego mieszkańca w latach 2023-2025, poziom zadłużenia, wynik operacyjny po spłacie rat kapitału, a także wysokość pozyskanych środków unijnych, w tym wypłat z KPO. W tej części oceniano również przedsiębiorczość, analizując liczbę osób prowadzących działalność gospodarczą, dynamikę powstawania nowych podmiotów czy liczbę pozwoleń na budowę.
Jeszcze więcej, bo aż 11 wskaźników, złożyło się na ocenę rozwoju społecznego. W tym przypadku liczyła się nie tylko demografia, czyli zmiana liczby ludności i stosunek osób w wieku przedprodukcyjnym do poprodukcyjnego, ale także jakość edukacji i opieki. Pod uwagę wzięto średni wynik egzaminu ósmoklasisty z matematyki, dostępność miejsc w żłobkach oraz odsetek dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym. Eksperci oceniali również wydatki na kulturę, liczbę aptek, skalę korzystania ze środowiskowej pomocy społecznej oraz współpracę z NGO - w tym przekazywane im dotacje oraz wsparcie lokalowe.
Zastosowano procedurę unitaryzacji
Cztery wskaźniki dotyczyły ochrony środowiska i przestrzeni miejskiej. Kluczowe okazały się wydatki na ochronę powietrza i klimatu w przeliczeniu na mieszkańca, poziom selektywnej zbiórki odpadów, długość dróg dla rowerów czy... liczba ulicznych koszy na śmieci przypadających na 1000 mieszkańców. Ostatnie dwa kryteria dotyczyły jakości zarządzania i sprawdziły, jaki odsetek wydatków pochłania bieżące utrzymanie administracji oraz ile pieniędzy samorząd przeznacza na szkolenia pracowników oraz radnych.
Aby móc rzetelnie porównać gminy, autorzy zastosowali procedurę unitaryzacji - ujednolicili różne wskaźniki wyrażone w odmiennych jednostkach do jednej wspólnej skali, aby można było je ze sobą porównać. Pozwoliła ona sprowadzić wszystkie wyniki do wspólnego przedziału od 0 do 1.
Autorzy rankingu rozróżnili stymulanty od destymulant. Oznacza to, że w większości przypadków premiowano wysokie wartości, ale przy trzech wskaźnikach - zadłużeniu, liczbie beneficjentów pomocy społecznej oraz kosztach administracji - za korzystne dla rozwoju uznawano wyniki jak najniższe.
Po przemnożeniu znormalizowanych danych przez eksperckie wagi powstał ostateczny wskaźnik syntetyczny, który pozwolił ułożyć miasta na prawach powiatu w kolejności od najwyższego do najniższego poziomu rozwoju. To właśnie w tym zestawieniu Bielsko-Biała uzyskało najwyższą notę w województwie śląskim.
bak
Oceń artykuł:
36 76
Bielsko-Biala piekne miasto!
Czasem trochę dalej, gdzieś na Śląsku, ale on ma kontakty.