W centrum Bielska-Białej można znaleźć miejsce, w którym natura i sztuka tworzą wyjątkową przestrzeń. Tajemniczy Ogród, położony na terenie zabytkowego cmentarza żydowskiego, był miejscem kolejnych działań edukacyjnych zorganizowanych w ramach Święta Drzewa. Młodzież uczestniczyła w warsztatach, poznawała świat zapylaczy i angażowała się w prace na rzecz środowiska.

Tegoroczne wydarzenie odbyło się w ramach 24. edycji programu Święto Drzewa, prowadzonego przez Klub Gaja. Inicjatywa od lat zachęca do podejmowania konkretnych działań ekologicznych. Jak przypomina Jacek Bożek, założyciel i przewodniczący organizacji, w ramach programu posadzono już ponad milion drzew, a uczestniczyło w nim blisko 900 tys. osób.

Tajemniczy Ogród to szczególna przestrzeń na mapie miasta. Przyroda odzyskuje tu miejsce, a edukacja ekologiczna przeplata się z działalnością artystyczną. Za rozwój tego projektu odpowiadają wspólnie Miasto Bielsko-Biała, Gmina Wyznaniowa Żydowska oraz Klub Gaja.

– To jest dzika przyroda w centrum miasta, ale wykorzystujemy ją do edukacji ekologicznej, ale także do edukacji poprzez sztukę – mówi Jacek Bożek, założyciel i przewodniczący Klubu Gaja.

Jedną z form takiej działalności jest land art, czyli tworzenie instalacji artystycznych z wykorzystaniem naturalnego otoczenia. W ich przygotowanie angażują się zarówno artyści, jak i młodzi ludzie. Istotne jest również to, że powstałe prace nie mają być trwałymi konstrukcjami – z czasem przejmie je natura, a wykorzystane materiały powrócą do ziemi.

Podczas spotkania uczniowie mieli okazję dowiedzieć się więcej o roli owadów zapylających, w szczególności dzikich pszczół. Organizatorzy zwracali uwagę na to, jak ważne jest zapewnienie im odpowiednich warunków do życia i dostępu do roślin, z których mogą czerpać pokarm.

– Zapylacze pojawiają się wtedy, jak mają pożytek, czyli mają co jeść po prostu – zwraca uwagę Jacek Bożek, podkreślając znaczenie roślin, które zapewniają owadom pokarm.

Jednym z praktycznych zadań było przygotowywanie kul kwietnych. Powstają one z połączenia gliny i nasion. Po umieszczeniu ich na ziemi i kontakcie z wodą glina stopniowo się rozpada, a nasiona mogą rozpocząć kiełkowanie. W ten sposób można tworzyć nowe zielone przestrzenie, które będą przyjazne również dla owadów.

W zajęciach wzięli udział m.in. uczniowie Szkoły Podstawowej nr 27 w Bielsku-Białej oraz młodzież z miejscowego „Medyka”. Warsztaty miały zachęcić uczestników nie tylko do zdobywania wiedzy, ale przede wszystkim do samodzielnego podejmowania inicjatyw na rzecz środowiska.

– Chcieliśmy uwrażliwić dzieci na potrzeby natury, na potrzeby naszego świata, pokazać, że niewielkie działania mogą przynieść wiele korzyści dla planety, dla miasta – mówi Wojciech Kula, nauczyciel SP nr 27 w Bielsku-Białej.

Edukacja ekologiczna nie ograniczyła się do warsztatów. Uczestnicy zajęli się również porządkowaniem terenu. Jednym z zadań było usuwanie rdestowca ostrokończystego, czyli inwazyjnego gatunku rośliny, który rozprzestrzenił się w obrębie Tajemniczego Ogrodu i dawnego cmentarza.

Rdestowiec szybko zajmuje kolejne powierzchnie, ograniczając tym samym przestrzeń dla rodzimych gatunków. Dlatego jego zwalczanie wymaga regularnych działań. W prace włączyli się wolontariusze oraz młodzi uczestnicy wydarzenia.

Jolanta Migdał z Klubu Gaja zwraca uwagę, że możliwość bezpośredniego zaangażowania się w takie działania jest istotną częścią edukacji młodzieży. – Aktywna, praktyczna edukacja jest bardzo dobra dla młodzieży – zaznacza.

Podczas wydarzenia poruszono także temat zmieniającego się podejścia do miejskiej przyrody. Zdaniem Jacka Bożka coraz więcej osób dostrzega znaczenie zieleni, na co wpływ miały m.in. pandemia oraz coraz wyraźniej odczuwalne skutki zmian klimatu.

Drzewa i roślinność pełnią w miastach wiele ważnych funkcji. Pomagają łagodzić skutki upałów, poprawiają warunki życia mieszkańców i tworzą miejsca, w których można odpocząć. Mimo rosnącej świadomości ekologicznej ich ochrona nadal bywa trudna, szczególnie w przypadku inwestycji drogowych i budowlanych.

– W świadomości wiemy o tym, że drzewa są ważne, ale jak przychodzi do naszych interesów, to już jest inaczej – zauważa przewodniczący Klubu Gaja. Jak dodaje, w wielu przypadkach możliwe byłoby zachowanie drzew, gdyby przed rozpoczęciem inwestycji dokładniej analizowano dostępne rozwiązania i brano pod uwagę alternatywne warianty.

Klub Gaja chce więc nie tylko przekazywać wiedzę o środowisku, ale również budować odpowiedzialność za najbliższe otoczenie. Ważne jest, aby edukacja ekologiczna nie kończyła się na pojedynczych wydarzeniach, lecz była kontynuowana wraz z kolejnymi grupami młodych mieszkańców.

Tajemniczy Ogród pozostaje przestrzenią, w której można realizować takie działania. Organizatorzy zachęcają kolejne grupy do odwiedzania tego miejsca, poznawania instalacji artystycznych i uczestnictwa w warsztatach. Osoby zainteresowane mogą skontaktować się telefonicznie z Ogrodnikiem Miejskim, który przekaże zgłoszenie organizatorom.

Materiał sponsorowany