Warsztaty ekologiczno-artystyczne dla młodzieży oraz otwarcie dwóch artystycznych bram - tak wyglądały obchody 24. Święta Drzewa w Bielsku-Białej. Wydarzenie zorganizowane w Tajemniczym Ogrodzie na niegrzebalnej części cmentarza żydowskiego i było częścią obchodów w ramach Polskiej Stolicy Kultury 2026.

W czwartek Tajemniczy Ogród przy ul. Cieszyńskiej w Bielsku-Białej stał się miejscem spotkania przyrody, sztuki i historii. Głównym punktem programu było otwarcie dwóch instalacji autorstwa Waldemara Rudyka i Jarosława Koziary. Organizatorami wydarzenia byli Klub Gaja i Galeria Bielska BWA, a wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele miasta, instytucji i organizacji związanych z ochroną przyrody.

- Dla kogo robimy Święto Drzewa? Robimy to dla zespołu, robimy to dla ludzi, dla drzew, dla zwierząt już 24 lata. To jest niesamowite - mówił Jacek Bożek, założyciel i lider Klubu Gaja. Podkreślał, że wobec zmian klimatu nie wystarczy narzekać, ale trzeba podejmować działania, które są w zasięgu każdego z nas.

Otwarte bramy mają być symbolicznymi przejściami do serca Tajemniczego Ogrodu - przestrzeni sprzyjającej wyciszeniu, refleksji i kontaktowi z przyrodą. Pierwszą bramę złożoną z poziomych, ułożonych na sobie patyków – symboliczne przejście pomiędzy światami sacrum i profanum, stworzył w czerwcu Jarosław Koziara. W ostatnich dniach instalację uzupełniono o szklany element przedstawiający czerwone słońce, zaprojektowany przez artystę i wykonany przez Justynę Żak na Wydziale Szkła we Wrocławiu.

Autorem drugiej bramy jest Waldemar Rudyk, artysta wizualny i animator kultury. Jego instalację tworzą dwie grupy pionowych form nawiązujących do pni drzew. - Moment jej przekraczania może być sposobnością doznania relacji między światem żywych, zmarłych i otaczającą naturą. To szansa dostrzeżenia majestatu nieokiełznanej przyrody i konieczności nienaruszalnej z nią symbiozy - wyjaśniał artysta.

Znaczenie współpracy Klubu Gaja z Galerią Bielską BWA podkreślała dyrektorka Agata Smalcerz. Jak zaznaczyła, zaangażowanie artystów w działania ekologiczne wynika często z ich wrażliwości na otaczający świat. - Artyści zawsze w większości są za ekologią, rozumieją problemy, które nas dotykają, często nawet wcześniej wyczuwają pewne rzeczy dzięki swojej wrażliwości – mówiła. Dodała, że współpraca obu instytucji nie ogranicza się do realizacji instalacji, ale obejmuje działania prowadzone przez cały rok.

W obchodach uczestniczył również Jarosław Klimaszewski, który zwrócił uwagę na znaczenie wspólnych działań i przypomniał o niedawnym sukcesie Bielska-Białej, które znalazło się w finale konkursu o tytuł Zielonej Stolicy Europy. – Mamy jedną planetę, mimo rozwoju technologicznego nie mamy się gdzie wyprowadzić i musimy dbać o to. Myślę, że w naszym mieście idzie całkiem nam nieźle - podkreślał.

Jak dodał, troska o środowisko powinna towarzyszyć codziennym decyzjom, między innymi dotyczącym zużycia wody i energii oraz ochrony drzew. Zaznaczył, że choć rozwój miasta niekiedy wiąże się z koniecznością wycinki, samorząd stara się ograniczać jej skalę i prowadzić nowe nasadzenia.

Podczas wydarzenia nie zabrakło działań edukacyjnych. Młodzież uczestniczyła w warsztatach ekologiczno-artystycznych poświęconych zależnościom między światem roślin i zwierząt. Zajęcia „Drzewo - Słowo - Wiatr” koncentrowały się na pracy z emocjami i słowem, a warsztat „Ścieżka wiersza” zachęcał do poznawania otoczenia i tworzenia krótkich form poetyckich. W spotkaniu uczestniczyli uczniowie VIII LO.

Święto Drzewa zostało zainicjowane przez Klub Gaja w 2003 roku. Od ponad 20 lat łączy osoby i instytucje wokół działań na rzecz przyrody. Według danych organizatorów dzięki zaangażowaniu blisko 850 tys. osób w ramach programu posadzono około 1,1 mln drzew, zbudowano ponad 2 tys. schronień i budek lęgowych dla zwierząt oraz wskazano ponad 250 wyjątkowych drzew, które zostały finalistami konkursu Drzewo Roku.

pbk