Preisner Scoring Competition to pierwszy tak prestiżowy, międzynarodowy festiwal młodych kompozytorów na naszej mapie kulturalnej. - Można śmiało powiedzieć, że to prawdziwa wisienka na torcie, jeśli chodzi o bogaty i zróżnicowany program przygotowany na rok, w którym Bielsko-Biała nosi tytuł pierwszej Polskiej Stolicy Kultury - mówi Agnieszka Mandau-Kwaśniewska, koordynatorka projektu. Do finałowej gali koncertowej dojdzie pod koniec czerwca w hali pod Dębowcem.

Miłośnicy muzyki filmowej już 24 i 25 czerwca będą mieli okazję posłuchać 10 wybranych przez Zbigniewa Preisnera kompozycji w ramach drugiego etapu Preisner Scoring Competition. To międzynarodowe wydarzenie u stóp Dębowca jest jednym z najważniejszych punktów w repertuarze artystycznym PSK. 

Prace nadsyłane z całego świata

Na początku maja Preisner ogłosił dziesięć 10 finalistów, którzy zakwalifikowali się do kolejnej fazy tego prestiżowego konkursu. Konkurs adresowany jest do twórców w wieku od 18 do 35 roku życia. Prace spłynęły niemal z całego świata – między innymi z Kazachstanu, Stanów Zjednoczonych, Francji, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Holandii, Hongkongu, Węgier, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Polski oraz Izraela.

Do pierwszego etapu zgłoszono  81 kompozycji symfonicznych rozpisanych na sześćdziesięcioosobową orkiestrę. Młodzi artyści mieli za zadanie stworzyć około 15-minutowe utwory inspirowane słynnym obrazem „Wieża Babel” autorstwa Pietera Bruegla. Projekt realizowany jest przez Miejski Dom Kultury w Bielsku-Białej, który pełni rolę głównego koordynatora, przy ścisłej współpracy z władzami miasta.

Najciekawszym elementem w całym procesie przygotowawczym przed finałem konkursu Preisner Scoring Competition jest fakt, że współpracujemy z tak ważnym na światowej scenie muzyki filmowej kompozytorem - mówi Agnieszka Mandau-Kwaśniewska i podkreśla, że to pierwsza tak poważna współpraca i zarazem wielka zawodowa przygoda z projektem o charakterze ogólnoświatowym dla Miejskiego Domu Kultury.

Nagroda główna - 25 tysięcy euro

- Sądzę, że każda instytucja chciałaby dostąpić takiego zaszczytu, pomimo że sama współpraca z kompozytorem jest bardzo wymagająca, ale przez to ciekawa. Niewątpliwie wspólne działania są dla nas dużym wyzwaniem, a największą trudnością jest to, żeby temu ambitnemu zadaniu sprostać - dodaje. - Naszym marzeniem jest to, żeby konkurs w przyszłości był rozpoznawalny na arenie międzynarodowej. Poprzeczka jest postawiona bardzo wysoko, co sprawia, że zadanie nie należy do łatwych.

Sam pomysł na festiwal i konkurs dla młodych kompozytorów zrodził się w 2025 roku, gdy Zbigniew Preisner został Honorowym Obywatelem Bielska-Białej. Po uroczystym otwarciu „Preisnerówki”, czyli nowej artystyczno-edukacyjnej placówki MDK-u, oraz po rozmowach z wiceprezydentem Adamem Ruśniakiem i naczelnikiem Przemysławem Smyczkiem, wszystkie te elementy udało się połączyć w jedną całość.

Wyzwaniem prawa autorskie do utworów

Pokłosiem tego pomysłu było zaproszenie kompozytora przez prezydenta Jarosława Klimaszewskiego do podpisania listu intencyjnego, co sfinalizowano w czerwcu minionego roku. Od tamtego momentu Festiwal Preisner Scoring Competition powoli zaczął dojrzewać – podkreśla Agnieszka Mandau-Kwaśniewska.

Pierwszym krokiem było stworzenie regulaminu, nad którym pracowali Jacek Obstarczyk, Jacek Stolarczyk oraz Eliza Preisner. Inauguracja konkursu i rozpoczęcie naboru miały miejsce 19 listopada. Od tamtego momentu ruszyła cała machina, a proces nadsyłania kompozycji oficjalnie zakończył się 31 marca.

Przygotowanie ogólnej strategii i sprawnego mechanizmu, by prace z najróżniejszych zakątków globu zaczęły spływać na konkurs, było sporym wyzwaniem. Działania te wiązały się z ogromem pracy i wymagały czasu, którego organizatorzy nie mieli zbyt wiele. Ważnym zadanie było opracowanie specjalnej procedury związanej z prawami autorskimi do przesłuchań oraz kwestią przejęcia praw przez instytucje kultury.

Zostało dziesięciu z blisko 80 prac

Koordynatorka przyznaje, że była to największa trudność na poziomie formalno-prawnym. Sam proces rozpowszechnienia informacji i dotarcia do młodych twórców na skalę międzynarodową był dość skomplikowany, jednak pierwsze utwory zaczęły spływać już na przełomie grudnia i stycznia.

Widząc ogromne zainteresowanie, jury ze Zbigniewem Preisnerem na czele postanowiło przedłużyć pierwotny termin nadsyłania prac właśnie do końca marca. Ostatecznie do weryfikacji dopuszczono 77 kompozycji, nad którymi przez cały kwiecień pracowało czteroosobowe jury preselekcyjne w składzie: Zbigniew Preisner, Marek Niedźwiecki, Jacek Obstarczyk i Radosław Pujanek. Efektem ichwytężonej pracy było ogłoszenie 1 maja wspomnianej, wspaniałej dziesiątki uczestników. Ich utworów będzie można posłuchać na żywo od 24 do 25 czerwca w Bielskim Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej.

Po wstępnych przesłuchaniach jury stwierdziło, że poziom nadesłanych prac jest niezwykle wysoki i odznacza się ogromną dojrzałością artystyczną. Mamy wielką nadzieję, że dla zwycięzcy będzie to szerokie otwarcie drzwi do wielkiej kariery międzynarodowej - dodaje Agnieszka Mandau-Kwaśniewska.

Drugi etap w Bielskim Centrum Kultury

Podczas dwudniowych przesłuchań festiwalowych w ławie jurorskiej zasiądą wybitne osobistości: Lisa Gerrard, Fernando Trueba, Michel Duval, Matthew Sweet oraz sam Zbigniew Preisner. Utwory symfoniczne wykona orkiestra Teatru Polskiego „La Nostra Banda” pod dyrekcją Jacka Obstarczyka.

27 czerwca, w rocznicę urodzin Krzysztofa Kieślowskiego, poznamy zwycięzcę, który podczas koncertu finałowego w hali pod Dębowcem zagra własną kompozycję pod batutą Zbigniewa Preisnera. Druga część wieczoru zostanie poświęcona najsłynniejszym dziełom muzyki filmowej mistrza, a na scenie towarzyszyć mu będzie legendarna australijska wokalistka Lisa Gerrard. Tego dnia hala zamieni się w profesjonalną salę koncertową dzięki działaniom firmy zewnętrznej, która zadba o uakustycznienie przestrzeni.

W ramach festiwalu Bielszczanie oraz odwiedzający miasto goście będą mieli do wyboru wiele atrakcyjnych wydarzeń towarzyszących. 23 czerwca w atrium zamku Sułkowskich odbędzie się briefing prasowy i otwarcie festiwalu. Biuro festiwalowe ruszy 20 czerwca w „Preisnerówce” – tam też będzie można podziwiać wyjątkową wystawę plakatów, zdjęć i nagród z festiwali filmowych pochodzących z kolekcji kompozytora.

Wiele wydarzeń towarzyszących

Równolegle w zamkowym atrium pojawi się ekspozycja czarno-białych fotografii z planów filmowych Krzysztofa Kieślowskiego, których autorem jest Piotr Jaxa-Kwiatkowski, operator drugiej kamery u wybitnego reżysera. Ratyfikacją tego filmowego święta będą wieczorne pokazy plenerowe na Rynku, gdzie mieszkańcy i goście zobaczą słynną trylogię „Trzy kolory”. Dodatkowo 23 czerwca w Kinie Helios zaplanowano projekcję filmu „Podwójne życie Weroniki”, po której odbędzie się wyjątkowe spotkanie ze Zbigniewem Preisnerem.

W programie festiwalu znalazło się również spotkanie panelowe w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki, w którym wezmą udział Lisa Gerrard, Michel Duval oraz Matthew Sweet.

Mieszkańców, a także wszystkich melomanów, którzy w tym czasie odwiedzą pierwszą Polską Stolicę Kultury 2026, czeka prawdziwa uczta duchowa. Zbliżające się wielkimi krokami wydarzenie zamieni nasze miasto w tętniącą życiem stolicę filmu i muzyki. Organizatorzy wierzą, że podczas zapowiadanych kolejnych edycji festiwalu narodzą się tutaj talenty, przed którymi otworzą się wrota do prawdziwej, światowej kariery. 

Małgorzata Irena Skórska
[email protected]