Przyszłość jednej z najważniejszych placówek kulturalnych w Białej wisi na włosku - przynajmniej zdaniem mieszkańców. Neorenesansowy pałacyk u zbiegu ul. 11 Listopada i Ratuszowej, w którym od dekad mieści się Dzielnicowa Biblioteka Publiczna, jest w złym stanie technicznym, a ponadto stanowi własność Skarbu Państwa. Miasto planuje przeprowadzkę biblioteki do lokalu po dawnym Bonoteksie, ale osiedlowi radni obawiają się, że to wstęp do degradacji instytucji, która przechowuje unikaty dawnej Czytelni Polskiej. Czy nowoczesne antresole oraz brak barier architektonicznych zrekompensują utratę unikatowej historii tego miejsca?

Obecna siedziba biblioteki mieści się w neorenesansowym pałacyku u zbiegu ul. 11 Listopada i Ratuszowej w Białej. Obiekt wybudowano ok. 1880 roku, dziś stanowi własność Skarbu Państwa. To miejsce o ogromnym znaczeniu dla dzielnicy - biblioteka działa tu od lat 60., kontynuując tradycje polskiego czytelnictwa sięgające okresu powojennego. To właśnie w niej przechowywane są unikaty z dawnej Czytelni Polskiej.

Boją się marginalizacji biblioteki

Bogdan Wątroba, przewodniczący Rady Osiedla Biała Wschód, podkreśla, że biblioteka jest jedynym punktem kulturalnym w tej części miasta, bo mieszkańcy od lat bezskutecznie walczą o dom kultury w tej części Białej. Z tego względu informacja o przenosinach biblioteki, która ujrzała światło dzienne podczas niedawnego spotkania sprawozdawczego, wywołała niepokój o los placówki. Mieszkańcy obawiają się, że zmiana lokalizacji na mniejszy lokal po dawnym Bonoteksie może doprowadzić do degradacji biblioteki.

- To nie będzie nawet filia, tylko punkt biblioteczny - mówi przewodniczący Wątroba i powątpiewa, czy znajdzie się w nim miejsce na wszystkie wolumeny. Interpelację w tej sprawie złożył Paweł Korzondkowski. Radny PiS pytał o szczegóły i powody planowanej przeprowadzi Dzielnicowej Biblioteki Publicznej.

Zupełnie inaczej sytuację postrzega Katarzyna Ruchała, dyrektor Książnicy Beskidzkiej. Pałacyk, w której działa Dzielnicowa Biblioteka Publiczna jest w złym stanie, a budynek jest własnością Skarbu Państwa i trudno o jego remont. - Pęknięcia ścian, obniżanie podłóg na skutek nadmiernego obciążania stopów - wylicza dyrektor zwracając uwagę, że kamienica powstała na potrzeby mieszkalne, a nie biblioteki.

Kompleksowy remont i antresole

Brak odpowiednich podjazdów i wind oraz fakt, że biblioteka działa na piętrze, wyklucza z korzystania z biblioteki osoby niepełnosprawne. - Z tego powodów szukaliśmy nowego lokalu, ale oczywiście musi on znajdować się w Białej, gdzie biblioteka powinna nadal działać - zastrzega dyrektor Ruchała.

Wybór padł na należący do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej lokal po dawnym Bonoteksie, który wyprowadził się z niego początkiem 2024 roku. Kamienica przy ulicy 11 Listopada 78-80 znajduje się 350 metrów od pałacyku Strzygowskiego i jest mniejsza od obecnej siedziby biblioteki, ale - jak przekonuje dyrektor Ruchała - ma zostać zaaranżowana w taki sposób, by istotnie zwiekszyć przestrzeń.

Dzięki wysokim na pięć metrów sufitom, zaprojektowano antresole, na których powstaną czytelnie i strefy pracy, dzięki czemu nowa siedziba biblioteki będzie liczyć blisko 350 mkw. powierzchni wobec obecnych niespełna 400 mkw. w pałacyku. Katarzyna Ruchała zapewnia, że cały księgozbiór Dzielnicowej Biblioteku Publicznej, w tym cenne pamiątki po Czytelni Polskiej, znajdą swoje miejsce w nowej lokalizacji.

Pałac Ślubów w pałacyku?

Kiedy dojdzie do przeprowadzki? Najpierw wykonany musi zostać kompleksowy remont nowej siedziby. Krzysztof Kwiatkowski, zastępca dyrektora ZGM, zaznacza, żeprace obejmują wymianę instalacji, dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych i wyposażenia na potrzeby biblioteki.

Koszt prac szacuje się na kwotę ponad miliona złotych, a ZGM czeka na pozwolenie na budowę oraz środki finansowe. Kiedy realnie może dojść do przeprowadzi biblioteki w Białej? W perspektywie dwóch lat, bo w połowie 2028 roku wygaśnie umowa na wynajem pałacyku Strzygowskiego od Skarbu Państwa.

Jaka przyszłość czeka obecną siedzibę Dzielnicowej Biblioteki Publicznej? W marcu Ratusz zlecił wykonanie ekspertyzy technicznej pałacyku, na co otrzymał środki od wojewody. W kuluarach jakiś czas temu pojawił się pomysły na utworzenie tam... Pałacu Ślubów lub przeniesienie wydziału kultury i promocji Ratusza.

Bartłomiej Kawalec
[email protected]