To festiwal, nad którym czuwają Anioły, festiwal, który łączy największe światowe gwiazdy z młodym zastępem muzyków. O tym, czym zaskoczy nas rozpoczynający się 18 marca ORLEN Jazz Festival 27. Bielska Zadymka Jazzowa rozmawiamy z dyrektorem Jerzym Batyckim.

- „Pamiętajmy o Aniołach” - to hasło, które towarzyszy tegorocznej Zadymce. Co się za nim kryje?

Jerzy Batycki: Anioł Jazzu to Nagroda Artystyczna Stowarzyszenia Sztuka Teatr, którą przyznajemy najwybitniejszym muzykom występującym na naszym festiwalu. Anioł Stróż Bielskiej Zadymki Jazzowej trafia z kolei do osób, instytucji i firm, które najbardziej przyczyniły się do rozwoju tego wydarzenia. Są jeszcze Jazzowe Aniołki, które trafiają do młodych muzyków, laureatów naszego konkursu. W ciągu 26 lat w sumie przyznaliśmy już 87 anielskich statuetek.

- Dwa niesamowite jazzowe Anioły niedawno od nas odeszły. Już wcześniej zapowiadał Pan, że te legendy zostaną w szczególny sposób upamiętnione.

I tak się stanie. Jeden z festiwalowych dni, 20 marca, poświęcony będzie dwóm wybitnym artystom nagrodzonym Aniołami, którzy odeszli w ostatnich latach, a w sposób szczególny zapisali się w historii naszej imprezy. Jan Ptaszyn Wróblewski (1936-2024), nasz mentor i przyjaciel, związany był z Zadymką od pierwszej edycji. Z kolei Wayne Shorter (1933-2023) odwiedził nas dwukrotnie - w 2008 i 2015 roku, a jego koncerty uznane zostały za jedne z największych, artystycznych wydarzeń festiwalu.

- „Ptaszyn” był w Bielsku-Białej szczególnie kochany.

I w Bielsku-Białej, i w całej Polsce, co pokaże nadchodzący festiwal. Pragnąc uczcić jego pamięć, na 20 marca przygotowujemy premierę specjalnego projektu składającego się z utworów skomponowanych lub zaaranżowanych przez artystę dla Studia Jazzowego Polskiego Radia, które prowadził w latach 1968-78. Koncert przygotowujemy wspólnie z radiową „Dwójką”, która przeprowadzi bezpośrednią transmisję z tego wydarzenia. Za repertuar i specjalnie powołaną na tę okazję orkiestrę odpowiada Nikola Kołodziejczyk, wśród solistów wystąpią Piotr Wojtasik i Wojciech Myrczek, a gośćmi specjalnymi będą Anna Maria Jopek i Henryk Miśkiewicz.

- Tego samego wieczoru czeka też prawdziwa gratka dla fanów Shortera.

Tak, w drugiej części wieczoru w Cavatina Hall, w programie „Legacy of Wayne Shorter”, wystąpią członkowie legendarnego kwartetu tego artysty: Danilo Pérez, John Patitucci, Brian Blade oraz - jako gość specjalny - Ravi Coltrane. To kolejni, wybitni muzycy, którzy dołączą do grona naszych Aniołów Jazzu.

- Anielski zastęp powiększy się jeszcze bardziej, i to w szczególnych okolicznościach.

To wyjątkowe wydarzenie zostawiamy na sam koniec. Podczas Finałowej Gali Nagrodę Artystyczną Anioła Jazzu 2025 odbierze uważany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych gitarzystów w całej historii jazzu i fusion – John Scofield. Jakby tego było mało, tego samego wieczoru odbędzie się premiera najnowszego albumu Adama Bałdycha „Portraits”.

- Zadymka słynie z niesamowitych lokalizacji koncertów.

Fani festiwalu uwielbiają atmosferę, którą roztaczamy wspólnie tam, gdziekolwiek się pojawiamy z najlepszą muzyką. 27. edycja rozpocznie się 18 marca w Zabrzu, gdzie zaprosimy publiczność 320 metrów pod ziemię do kopalni Guido na koncert z cyklu „Śląsk z góry na dół”. Wystąpi łącząca taneczną muzykę klubową z jazzem, australijsko-angielsko-niemiecka formacja Zeitgeist Freedom Energy Exchange z pochodzącym z Nigerii wokalistą Waynem Snowem. Cztery dni później wydarzenie przeniesie się „z dołu na górę” – 1000 metrów nad poziom morza do schroniska na Szyndzielni. W sobotę 22 marca, taneczny charakter imprezy kontynuować będzie włoski zespół Rumba De Bodas, a wieczór zakończy w Klubie Metrum set dj’a Indian Mana. Ponadto w Bielsku-Białej impreza gościć będzie zarówno salach koncertowych Cavatina Hall i Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych, jak i w Teatrze Polskim, Galerii Bielskiej BWA, Kinie Kreska i galerii handlowej Sfera.

- Na co jeszcze warto zwrócić uwagę, szykując się do udziału w festiwalu?

Zawsze dorzucamy coś nowego, świeżego. Dlatego po raz pierwszy przygotowaliśmy dzień, podczas którego skupimy się na jazzowych duetach. W klimatycznym, bielskim Teatrze Polskim wystąpią Dominik Wania i Piotr Damasiewicz oraz Arild Andersen i Frode Alnaes. Po raz pierwszy także jeden zadymkowy wieczór będzie poświęcony ACT Music, podczas którego zaprezentują się młodzi artyści tej europejskiej wytwórni płytowej – saksofonistka Emma Rawicz i trębacz Peter Somuah.

- Czyli przed nami koncerty szeregu artystów, którzy w tym momencie na nowo definiują europejski jazz.

Cieszymy się, że Zadymka jest w nurcie tego, co nowe i świeże i że nasza publiczność otrzyma takie koncerty, jak z najlepszych klubów Londynu czy Berlina.

- Widać, że festiwal kontynuuje ideę promocji młodego jazzu i jego twórczego łączenia z legendarnymi postaciami muzyki.

Jazz łączy, co pokazuje nasz festiwal. Język muzyki jest uniwersalny. Nam zależy, by umożliwić wypłynięcie na szerokie wody młodym muzykom. Od lat nam się to udaje i dzięki festiwalowi wiele lokalnych muzycznych talentów odważnie wkracza w świat jazzu. Teraz w naszym programie znajdziemy koncerty laureata Nagrody Głównej Konkursu im. Jana Ptaszyna Wróblewskiego – zespołu Blu/Bry oraz wyróżnionych finalistów, formacji Sylwester Bugajak Project i Kosmos. W cyklu Jazz BB zaprezentuje swój kwintet absolwentka bielskiego „Muzyka” – Hania Derej, a Festiwalowa Scena Promocji będzie przeglądem młodych zespołów jazzowych wywodzących się z tej zasłużonej szkoły.

- Co nas czeka w ramach imprez towarzyszących?

Zapraszamy do Willi Sixta na znakomitą wystawę plakatów „Ale Jazz!”, współpracującej z Zadymką graficzki Karoliny Glanowskiej. Fani muzyki z czarnych płyt będą mogli przez pięć wieczorów poprzedzających imprezę posłuchać na high-end-owym sprzęcie nagrań wytwórni ACT Music. Festiwalową Galę poprzedzi natomiast projekcja dokumentalnego filmu „Inside Scofield”.