Cukrzyca jest przewlekłą chorobą metaboliczną, która bez właściwego postępowania prowadzi do wielu powikłań zdrowotnych. Do jednych z najpoważniejszych zalicza się retinopatię cukrzycową, czyli zmiany w obrębie oczu, które mogą skutkować nawet utratą wzroku. Dowiedz się więcej na temat tej przypadłości!

Czym jest retinopatia cukrzycowa i co za nią odpowiada?

Retinopatia cukrzycowa stanowi powikłanie cukrzycy typu 1 i 2. Schorzenie to polega na zmniejszeniu elastyczności i wzroście przepuszczalności naczyń krwionośnych znajdujących się w siatkówce oka. W konsekwencji do błony tej, niezbędnej do prawidłowego widzenia, dociera niedostateczna ilość składników odżywczych i tlenu, co może skutkować niedotlenieniem siatkówki i przesiękami płynowymi. 

Do zmian takich dochodzi w następstwie zaburzeń krążenia, które są konsekwencją hiperglikemii. Długotrwale podwyższony poziom glukozy we krwi dotyczy zwłaszcza osób z nieleczoną lub nieodpowiednio kontrolowaną cukrzycą. Ryzyko powikłań okulistycznych wzrasta również wraz z czasem trwania choroby, jak i u diabetyków ze schorzeniami współistniejącymi, takimi jak np. nadciśnienie tętnicze, nefropatia, wcześniejsze operacje zaćmy, przeszczepy nerek lub trzustki czy wysoki poziom cholesterolu.

Możliwe objawy i stadia rozwoju retinopatii cukrzycowej

Znane są różne rodzaje i stadia zaawansowania retinopatii cukrzycowej. Postać prosta (nieproliferacyjna) charakteryzuje się występowaniem mikrotętniaków w dnie oka. Uwypuklenia ścian drobnych naczynek wyglądają jak czerwone kropki. Mogą występować też niewielkie, płomykowate wylewy i twarde wysięki o biało-żółtym zabarwieniu. 

Z kolei w przebiegu retinopatii proliferacyjnej w obrębie siatkówki tworzą się nowe naczynka o nieprawidłowej budowie. Są one podatne na pękanie i mogą odpowiadać za wylewy krwi do ciałka szklistego. Może rozwijać się również zwłóknienie plamki żółtej i jaskra (jako konsekwencja powstawania patologicznych naczyń). W skrajnych przypadkach dochodzi do odwarstwienia siatkówki i utraty wzroku.

Wśród możliwych objawów zmian w przebiegu retinopatii wymienia się stopniowe, postępujące pogorszenie widzenia, początkowo zwłaszcza po zmroku. Chory może zauważyć zaburzenia ostrości (zamazane pole widzenia), jak również plamy czy wykrzywienie linii prostych. 

Jak diabetyk może zapobiegać retinopatii i kontrolować wzrok?

Niestety retinopatia cukrzycowa daje objawy dopiero wówczas, gdy zmiany w naczyniach krwionośnych siatkówki są zaawansowane. Pierwsze zaburzenia, rozwijające się nawet przez wiele lat, mogą nie zostać zauważone. Właśnie z tego powodu niezwykle ważne jest, aby diabetyk poddawał się regularnym badaniom okulistycznym - lekarz może bez problemu zdiagnozować chorobę na podstawie prostych, bezbolesnych badań.

Retinopatia rozwija się jako powikłanie hiperglikemii. Podstawą jej leczenia, jak i zapobiegania, jest więc wyrównanie metaboliczne cukrzycy. Diabetyk powinien pozostawać pod stałą opieką lekarza i przestrzegać dawkowania leków. 

Niezwykle ważna jest też samokontrola – regularne pomiary stężenia glukozy, systematyczne spożywanie zdrowych posiłków, odpowiednia doza ruchu i odpoczynku. Obecnie w kontrolowaniu glikemii pomocne są nowoczesne systemy stałego monitorowania poziomu cukru, dzięki którym diabetycy nie muszą nakłuwać palca wielokrotnie w ciągu dnia. Umożliwiają one dokładne pomiary w czasie rzeczywistym, nawet co minutę.

Źródła: 

  1. Jewusiak-Rogalska M., Kocięcki J.: Epidemiologia, klasyfikacja i nowoczesne metody leczenia retinopatii cukrzycowej. Nowiny Lekarskie 2013, 82, 3, 253–258. https://jms.ump.edu.pl/uploads/2013/3/253_3_82_2013.pdf
  2. Katra B.: Retinopatia cukrzycowa. https://www.mp.pl/cukrzyca/powiklania/66475,retinopatia-cukrzycowa
  3. Matuszewski W., Bednurska-Stankiewicz E., Modzelewski R., Kamińska U., Stefanowicz-Rutkowska M.: Diagnostyka i leczenie retinopatii cukrzycowej — rys historyczny. Diabetologia Praktyczna, Tom 3, Nr 5 (2017). https://journals.viamedica.pl/diabetologia_praktyczna/article/view/56695
  4. Pogrzebielski A.: Objawy retinopatii cukrzycowej. https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/lista/77847,objawy-retinopatii-cukrzycowej

Artykuł sponsorowany