To będzie trzeci i największy etap ITS w Bielsku-Białej, którego wdrażanie potrwa dwa lata - zapowiadają urzędnicy MZD. W działający od kilku lat system wpięte zostaną kolejne skrzyżowania, zainstalowanych zostanie ponad 200 kamer i 30 tablic na przystankach MZK oraz powstanie tzw. system osłony meteorologicznej. Pieniądze na ten cel są zagwarantowane w ZIT-ach, które są narzędziem, by strumień środków europejskich kierowany był w tzw. miejski obszar funkcjonalny. Szacunkowy koszt trzeciego etapu ITS to blisko 6,5 mln euro (ok. 28 mln zł), dofinansowanie stanowić ma ok. 80 proc. kosztów. Inwestycja ma rozpocząć się w przyszłym roku.

MZD wniosek o dofinansowanie złoży wiosną. Projekt przewiduje rozbudowę ITS w Bielsku-Białej poprzez wykonanie dokumentacji technicznej, realizację robót, a także dostarczenie rozwiązań sprzętowych i programowych współpracujących z działającym już systemem oraz urządzeniami terenowymi.

Nowością tzw. osłona meteorologiczna

W ramach trzeciego etapu ITS przewidziano wpięcie do systemu nieobjętych sygnalizacji m.in. na ul. Wyzwolenia, Niepodległości, Piłsudskiego, Żywieckiej oraz al. gen. Andersa, wyposażenie 30 przystanków w tablice dynamicznej informacji pasażerskiej (przy m.in. ul. Partyzantów, Lwowskiej, Żywieckiej, Piastowskiej, Michałowicza, Stojałowskiego, Cieszyńskiej, Grunwaldzkiej, Bystrzańskiej, al. Armii Krajowej oraz na osiedlach: Złote Łany, Karpackim, Beskidzkim i Wojska Polskiego) czy dalszą rozbudowę systemu dynamicznej informacji parkingowej o integrację z rozwiązaniami obsługującymi systemy parkingowe.

Na terenie miasta ustawionych zostanie kolejnych siedem tablic zmiennej treści (VMS), które w czasie rzeczywistym informują kierowców o objazdach, utrudnieniach, czasie dojazdy do centrum Bielska-Białej czy zagrożeniach meteorologicznych do których dane dostarczać będzie wybudowany tzw. system osłony meteorologicznej (pod tym hasłem kryją się stacje meteorologiczne, które powstaną w rejonie ul. Bystrzańskiej, Krakowskiej, Warszawskiej, Cieszyńskiej, Partyzantów, Górskiej i al. Armii Krajowej).

200 kamer i 30 tablic przystankowych

Rozbudowy zostanie podsystem monitoringu wizyjnego. W ramach tego zadania zainstalowanych zostanie ponad 200 kamer - zlokalizowane będą głównie na infrastrukturze drogowej, w tym przystankach komunikacji miejskiej a także sygnalizacjach świetlnych (modernizowanych w obecnym etapie, jak również we wcześniejszych), parkingach, rondach, kluczowych wlotach do miasta czy też tablicach zmiennej treści oraz dynamicznej informacji pasażerskiej. Aby wdrożyć kolejny etap ITS konieczna jest przebudowa i doposażenie Centrum Sterowania Ruchem oraz rozbudowa połączeń sieci szerokopasmowej.

- Zebrane doświadczenia po wdrożeniu pierwszego i drugiego etapu systemu pokazują, że ITS to elastyczne narzędzie do realizacji polityki transportowej w mieście, którego realizacja etapami daje wnioski wykorzystywane w kolejnych etapach rozbudowy. Pozwala także w sposób optymalny dobrać aktualne rozwiązania do obecnych potrzeb miasta - przekonują w MZD. Planowany projekt będzie już trzecim i zarazem największym etapem rozbudowy ITS. Jego realizacja planowana jest przez okres dwóch lat od daty zawarcia umowy o dofinansowanie, szacunkowo prace powinny potrwać do 2027 roku.

Sześć lat od pierwszego etapu ITS

Pierwszy etap budowy systemu prowadzony był w latach 2017-18 i objął 18 kluczowych sygnalizacji w korytarzu północ - południe, od Sarniego Stoku po skrzyżowanie ul. Partyzantów - al. gen. Andersa - ul. gen. Bora Komorowskiego wraz z odgałęzieniem ul. Stojałowskiego do Żywieckiej i Krakowskiej. Dzięki mechanizmowi nadawania priorytetu dla pojazdów MZK umożliwiono płynny przejazd przez skrzyżowania z sygnalizacją świetlną dla autobusów, które wykazują opóźnienie w stosunku do rozkładu jazdy.

MZK uzyskał m.in. nowe narzędzie do planowania i optymalizacji rozkładów jazdy. W ramach tego etapu zainstalowano 22 tablic dynamicznej informacji pasażerskiej na przystankach. Udostępniony został serwis związany z ruchem drogowym www.its.bielsko.pl, który prezentuje informacje z dróg. Wszystkie elementy ITS zostały połączone siecią światłowodową, ktora łączy tablice przystankowe, sterowniki sygnalizacji i kamery monitoringu z Centrum Zarządzania Ruchem ulokowanym w MZD.

Kamery odczytujące tablice pojazdów

W drugim etapie rozbudowy ITS w latach 2020-21 włączono kolejne 18 skrzyżowań (włączenie brakujących i nowych skrzyżowań w ciągu ul. Cieszyńskej, Bora-Komorowskiego, Partyzantów, Bystrzańskiej, Piłsudskiego i al. gen. Andersa). Na przystankach zainstalowano 15 tablic dynamicznej informacji pasażerskiej, pojawiły się także nowe elementy - 15 tablic naprowadzających na miejskie parkingi. Zainstalowano takżee trzy tablice zmiennej treści (VMS) - na ul. Krakowskiej, Bystrzańskiej, Cieszyńskiej (czwartą, pod koniec 2023 roku, zainstalowano w ramach odrębnego postępowania przy wlocie od strony Katowic).

Pojawiło się także ponad 130 kamer monitoringu, w tym m.in. na skrzyżowaniach czy 50 kamer na wlotach do miasta, w tunelu Hulanka oraz trzech przejściach podziemnych. System pozwala na natychmiastową reakcję na pojawiające się niebezpieczne sytuacje drogowe i informowanie w trybie alarmu o sytuacjach wyjątkowych jakim może być na przykład zatrzymanie się pojazdu czy pojawienie się osoby pieszej w tunelu pod Hulanką. Kamery i czujniki na wlotach do miasta odczytujące tablice rejestracyjne dostarczają danych do monitorowania natężenia ruchu tranzytowego, a cały system stanowi spójne narzędzie do monitorowania bezpieczeństwa mieszkańców oraz powiadamiania odpowiednich służb w sytuacjach zagrożenia.

Łączny koszt wdrożenia dwóch pierwszych etapów ITS w Bielsku-Białej wyniósł ponad 35 mln zł.

Bartłomiej Kawalec
[email protected]