Kawa speciality to pojęcie, które obecnie coraz mocniej wchodzi w świadomość nie tylko kawowych koneserów, ale również zwykłych ludzi. Coraz więcej uwagi poświęcamy ziarnom, sposobie ich wypalenia, ich pochodzeniu. Nic więc dziwnego, iż równolegle na popularności zyskuje słynne włoskie espresso, a więc niejako „matka” wielu innych rodzajów kawy, baza pod napoje takie, jak cappuccino, latte czy flat white. Sam proces jego przyrządzania owiewa legenda, czyniąc go mitycznym i nieomal czarodziejskim. Przyjrzyjmy się kilku zaskakujący faktom na temat kawy.

1. Espresso nie jest rodzajem ziaren

Często, gdy kupujemy paczkę kawy spotkać możemy się ze sformułowaniem „espresso”. Wielu błędnie sądzi, więc, iż espresso jest oznaczeniem rodzaju ziaren. Nic jednak bardziej mylnego. Espresso to rodzaj kawy parzonej w ekspresie ciśnieniowym w oparciu o pewne ściśle określone parametry. Zgodnie z nimi możemy zaparzyć każde ziarna - zazwyczaj jednak te przeznaczone pod espresso są wypalane ciemniej.

2. Etymologia espresso

Jest ona tematem częstych sporów kawowych ekspertów. Espresso pochodzi od łacińskiego zwrotu exprimere znaczącego dosłownie „wyciśnięte” (co dobrze opisuje całość procesu, jako że wodę przy pomocy ciśnienia niejako przeciska się przez kawę). „Ortodoksyjni” kawosze często oburzają się, słysząc wymawiających tę nazwę błędnie - jako expresso. Okazuje się, iż ta opcja może mieć jednak swoje etymologiczne uzasadnienie, bowiem włoskie esprimere (od łacińskiego exprimere) w czasach tworzenia się nazwy espresso nie używano już we Włoszech w znaczeniu „przeciśnięte”, a raczej „wyrażone”. Należy pamiętać, iż espresso powstało jako metoda parzenia właśnie ze względu na zapotrzebowanie na szybkość. Z tego powodu warto przemyśleć błędność słowa expresso.

3. Czym jest crema?

Aksamitna, złocista pianka, która zdobi dobre espresso nosi piękną włoską nazwę crema. Co kryje się pod tą nazwą? Podczas procesu palenia w ziarnie kawy wytwarzany jest dwutlenek węgla, którego właściwością jest wysoka rozpuszczalność w wodzie pod ciśnieniem (a więc takiej, którą wytwarza ekspres ciśnieniowy). Wewnątrz ekspresu, pod ciśnieniem, dwutlenek węgla rozpuszczony jest w kawie, jednak gdy tylko wystawiona jest ona na normalne warunki, uchodzi zeń, tworząc piękną piankę. To samo dzieje się w przypadku chociażby napojów gazowanych.

4. Crema jako element kawowego marketingu

Co ciekawe, gdy powstawały pierwsze ekspresy ciśnieniowe, pianki pływającej po tafli naparu nie uważano za coś pozytywnego, a raczej dziwnego (niespotykanego wcześniej). Achille Gaggia, twórca pierwszego wytwarzającego ją ekspresu ciśnieniowego postanowił przekuć wadę w zaletę, a swoje urządzenia reklamował jako tak dobre, że zdolne do wytwarzania „naturalnego kawowego kremu”. Tym samym nadał cremie symbol wyznacznika dobrego espresso.

5. Ile tłuszczu ma espresso?

Może to brzmieć nieco zaskakująco, że kawa posiada tłuszcz. Jednak znajduje się on w ziarnach kawy, przez co przy zaparzaniu część trafia do napoju. Espresso zawiera nawet 2.5% tłuszczu, co jest około 0.1 g na pojedyncze espresso. Sprawia to, iż wartość energetyczna tego napoju wynosi 1 kilokalorię. Kawa z dripu, dla porównania, posiada 0.6% tłuszczu. Ta duża różnica w zawartości tłuszczu w espresso wynika z procesu ekstrakcji - wyższe ciśnienie wypycha więcej tłuszczów z ziaren do filiżanki.

6. Ile ziarenek kawy potrzeba na przygotowanie espresso?

Według popularnej zasady, idealna liczba ziarenek, z których przygotować należy dobre espresso wynosić ma pomiędzy 42 a 50. Po przeliczeniu, liczba 50 pomnożona przez średnią wagę ziarna kawy (czyli 0,1325 grama) daje nam to w przybliżeniu 6,5 grama kawy na pojedyncze espresso. Dziś kawowi profesjonaliści są raczej zgodni, iż jest to mit, a ze względu na współczesne trendy częściej spotkać się można z dozą bliższą 9 gramom kawy na 18 gramów wody przy parzeniu kawy w ekspresie.

7. Espresso nie jest „najmocniejszą” z kaw

Choć to często powielany mit, zawartość kofeiny w espresso jest relatywnie mała, a „zwykła” czarna kawa z ekspresu przelewowego czy też parzona w kubku będzie miała jej znacznie więcej. Dlaczego? Kofeina wydziela się bowiem przez kontakt zmielonych ziaren z wodą, który w ekspresie ciśnieniowym jest relatywnie krótki. Ludzie często łączą jednak intensywność smaku z zawartością kofeiny, łącząc je pod pojęciem „ moc”. W rzeczywistości zawartość kofeiny w latte i espresso jest często identyczna.

8. Rozmiar kubka ma znaczenie

Jest pewien powód, dla którego kawiarnie podają espresso w bardzo specyficznych kubkach. Ponieważ ilość uzyskiwanego naparu jest bardzo mała, zbyt duży kubek może prowadzić do szybkiego jej wychłodzenia, czego chcemy uniknąć. Idealny kubek powinien mieścić nie więcej niż 60 gramów kawy (do podwójnego espresso), co pozwala na wypełnienie go w mniej więcej dwóch trzecich objętości , a także być wykonany z grubej, nagrzanej przed parzeniem porcelany (ta pozwoli na zachowanie stabilności temperatury).

9. Dlaczego powstało espresso?

To coś, o czym wspomnieliśmy już we wcześniejszej części artykułu. Ten rodzaj kawy stworzony został jako odpowiedź na podstawowy problem parzenia kawy - trwało ono zwyczajnie zbyt długo! Choć dziś 9 barów ciśnienia to dla nas wyznacznik dobrego ekspresu, pierwsze ekspresy używające ciśnienia nie przekraczały nawet 3 barów. Kawa uzyskiwana z nich przypominała tę zaparzaną w Aeropressie (ci, dla których pasją jest kawa specialty będą znać to urządzenie). Nie było na niej cremy, a chodziło jedynie o przyspieszenie procesu parzenia.

10. Jak parzyć espresso?

Na koniec krótka porada. Wiemy już, iż idealna ilość kawy pod espresso to 9 gramów. Mówiąc o temperaturze, ma być w okolicach 90-94 stopni Celsjusza, a czas parzenia pomiędzy 25 a 30 sekund. Z tą wiedzą nic nie stoi na przeszkodzie, by stać się mistrzem domowego parzenia!

To już wszystkie ciekawostki, którymi chcielibyśmy się podzielić. Mamy nadzieję, iż zachęciły one do poznania i zgłębienia tajników niezwykłego napoju, jakim jest espresso. Jeśli po lekturze macie ochotę na eksperymentowanie, pamiętajcie, że wasz napój będzie tylko tak dobry, jak ziarna użyte do jego przyrządzenia. Tak jak w każdej metodzie, najlepiej sprawdzi się dobra kawa speciality. Smacznego!

Artykuł sponsorowany