Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej udostępniło nam reprodukcje eksponatów, które są świadectwem czasów, gdy 70 lat temu dwa miasta połączyły się w jeden organizm miejski. Dwumiasto u podnóża Beskidów świętuje wyjątkową rocznicę, ale tak na dobrą sprawę Bielsko i Biała tworzyły jedną całość pod względem urbanistycznym i gospodarczym już od połowy XIX wieku. Wśród pamiątek znajduje się okazały łańcuch przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej oraz składanka z jedenastoma widokami. Takie Bielsko-Białą pamięta coraz mniej ludzi.

- Łańcuch oraz inne muzealia z tego okresu można u nas zobaczyć w ramach wystawy stałej, która jest poświęcona historii naszego miasta. Gdyby nie pandemia, już byłaby dostępna dla wszystkich zainteresowanych - informuje Marek Matlak, kustosz Muzeum Historycznego na zamku książąt Sułkowskich, który przybliża pamiątki z okresu po 1951 roku.

Tak wtedy wyglądało miasto

Świadectwami tamtych czasów są: składanka z jedenastoma widokami z Bielska-Białej (poczta, ul. Podcienie od strony zamku, panorama miasta z wieży kościoła św. Mikołaja, ratusz, zamek Sułkowskich, ul. Podcienie od strony Rynku, ul. Stalina, pływalnia, Rynek, kościół św. Mikołaja, kominy fabryczne), sztandar Miejskiej Rady Narodowej w Bielsku-Białej i łańcuch jej przewodniczącego.

- Eksponaty trafiły do nas po przemianach ustrojowych - podkreśla kustosz, który przygotował krótki rys historyczny dla zamkowego "Wystawnika". Jakość zdjęć widoków Bielska-Białej w prezentowanej składance jest wynikiem małego formatu oraz kiepskiego papieru, na którym zostały wydrukowane oryginały. 

W jeden ośrodek miejski zostały połączone dwa miasta: Bielsko na zachodnim brzegu rzeki Białej, z historią sięgającą przełomu wieków XIII/XIV oraz Biała na wschodnim brzegu z dziejami mającymi początek w wieku XVI. Historycy dość dokładnie orientują się w ich dalszej historii. Jak widzą decyzję ówczesnych władz, która w konsekwencji w 1951 roku zniosła granice między obu miastami? Być może była to tylko formalność.

Całość od połowy XIX wieku

- Zarówno w tytule, jak i w tekście, zdecydowano się na zapisywanie nazwy miasta we współczesnej formie: BielskoBiała, a nie: Bielsko i Biała, co może budzić pewne kontrowersje. Chociaż oba ośrodki połączono oficjalnie dopiero w 1951 roku, już od połowy XIX wieku tworzyły one jedną całość pod względem urbanistycznym i gospodarczym - tłumaczy Piotr Kenig, historyk, kierownik Starej Fabryki, oddziału Muzeum Historycznego, w albumie o historii bielskich atelier.

- Od 1860 roku cieszyńska „Silesia” drukowała korespondencję z Bielska-Białej, w 1873 roku ukazywał się krótko „Wochenblatt für Bielitz-Biala und Umgebung”, a od 1895 roku regularnie „Bielitz-Bialaer Anzeiger”. Z początkiem XX wieku rozpoczęto publikowanie „Ksiąg adresowych Bielska-Białej i okolicy”, wydano „Plan orientacyjny Bielska-Białej” (1904) oraz „Przewodnik po Bielsku-Białej i okolicy” (1912). W tej sytuacji jak najbardziej usprawiedliwionym wydaje się stosowanie współczesnej nazwy miasta także w odniesieniu do tamtych czasów - dodaje historyk.

***

Bielsko-Białą tworzą dziś dwa niegdyś odrębne ośrodki miejskie oraz 11 gmin wiejskich przyłączanych stopniowo do miasta od 1925 do 1977 roku.

KGO

Zdjęcia ze zbiorów Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej