W najbliższą niedzielę na bielskim zamku Sułkowskich otwarta zostanie wystawa poświęcona historii parafii ewangelickich w Bielsku, Białej i okolicy. Badania udostępnionych na tę okazję oryginalnych eksponatów doprowadziły do wielu nowych ustaleń historycznych.

Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej przygotowało okolicznościową wystawę w oparciu o eksponaty ze zbiorów własnych, a także zabytki udostępnione przez archiwa, muzea, parafie ewangelicko-augsburskie oraz osoby prywatne. Przeprowadzone kwerendy pozwoliły wydobyć na światło dzienne wiele nieznanych eksponatów, a ich badania doprowadziły do wielu nowych ustaleń, wzbogacając historię miejscowego protestantyzmu.

W 2017 roku mija 500 lat od wystąpienia augustiańskiego mnicha Marcina Lutra, które zapoczątkowało Reformację. Wielki ruch religijnej odnowy z jednej strony spowodował głębokie zmiany w samym Kościele, z drugiej przyczynił się do znaczących przemian społeczno-kulturalnych, a także gospodarczych w Europie. Również w Bielsku, Białej i okolicy Reformacja trafiła na podatny grunt i odegrała szczególną rolę w dziejach miasta.

Wystawę w bielskim muzeum zaaranżowano w trzech salach, w których zgromadzono blisko 250 eksponatów. Pierwsze pomieszczenie poświęcono reformacji w Bielsku i okolicy do 1628 roku oraz reformacji i kontrreformacji w Lipniku oraz Białej do 1708 roku. W sali drugiej największa część ekspozycji poświęcona jest historii parafii ewangelickich w Bielsku, Białej, Starym Bielsku i Jaworzu w latach 1781–1861, tj. od ukazania się patentu tolerancyjnego cesarza Józefa II do wydania patentu protestanckiego cesarza Franciszka Józefa I, ten ostatni dokument ostatecznie uczynił z ewangelików w Austrii równoprawnych obywateli.

Ramy czasowe trzeciej sali ekspozycji to okres od 1861 roku po współczesność. Obok Bielska, Białej, Starego Bielska i Jaworza przedstawiono założoną w 1864 roku parafię w Międzyrzeczu, wspomniano także o parafiach w Czechowicach-Dziedzicach (do 1968 roku filiał Bielska) oraz Wieszczęta-Kowale (utworzona w 1992 roku, wcześniej w zborze jaworzańskim). Wystawie Pod znakiem róży nad Białą towarzyszy ekspozycja pod tytułem Reformacja w Europie Środkowo-Wschodniej, przygotowana przez Niemieckie Forum Kultury Europy Środkowej i Wschodniej. Wystawa otwarta będzie dla zwiedzających do 30 października 2017.

bb

Na zdjęciu tytułowym: odsłonięcie pomnika Marcina Lutra w Bielsku, przemawia ks. dr Teodor Haase (rok 1900). Redakcja portalu dziękuje panu Jackowi Proszykowi za udostępnienie zdjęć.