Kontrola, którą przeprowadził w bielskim Ratuszu Wydział Nadzoru Właścicielskiego Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, odbyła się w wiosną ub. roku. Treść wystąpienia pokontrolnego znana była kilka miesięcy po jej zakończeniu. Wojewoda uważa, że do dziś nie zrealizowano wszystkich jego zaleceń. Chodzi o nieprawidłowości w naliczaniu Skarbowi Państwa podatku od nieruchomości przez służby podległe prezydentowi Bielska-Białej.

Kontrolerów interesowało, czy Urząd Miejski w Bielsku-Białej w prawidłowy sposób nalicza Skarbowi Państwa podatek od nieruchomości. Wzięli pod lupę wyrywkowo dwa lata: 2008 i 2009. Badanie przeprowadzili na mieszanej próbie ok. 12 proc. działek, które Ratusz ujmuje w ewidencji jako należące do Skarbu Państwa. Okazało się, że w 2008 r. w badanej próbie miejscy urzędnicy błędnie zakwalifikowali do opodatkowania... 98 proc. działek (w 2009 r. 16 proc.).

Podatek od nieistniejącej działki

Błędy wynikały m.in. stąd, że za należące do Skarbu Państwa uznawano działki, które nigdy nie były jego własnością. Kontrolerzy odkryli też, że Miasto niejednokrotnie naliczało Skarbowi Państwa podatek od nieruchomości za działki, które były własnością osób fizycznych lub samego... Miasta. Szczególnie kuriozalny jest przypadek naliczenia podatku za pewną działkę w Kamienicy, która - jak się okazało - w ogóle nie istniała!

Wojewoda śląski Piotr Litwa w raporcie z 7 października 2014 r. negatywnie ocenił działania bielskich władz w kontrolowanym zakresie tak pod względem rzetelności, jaki i legalności. Szef administracji rządowej w województwie w wystąpieniu pokontrolnym przestrzegł prezydenta Bielska-Białej przed skutkami działań, które grożą odpowiedzialnością karną. Jako przyczynę błędów wojewoda wskazał m.in. na brak rzetelnej weryfikacji stanu posiadania działek przez bielski Ratusz.

  - Fakty, które wyszły na jaw budzą oburzenie i niesmak - przyznaje opozycyjny radny Grzegorz Puda (PiS). - Niektóre z nich jednak mnie nie dziwią. Na przykład negatywna ocena działań prezydenta pod względem rzetelności. Sam często się spotykam z tym problemem. Niejednokrotnie odpowiedzi bielskiego Ratusza na moje interpelacje bywają nierzetelne. Szczególnie, gdy pytam o nieprawidłowości wokół zagospodarowania stoków Dębowca - zauważa radny PiS. 

Wzmocnić nadzór nad pracownikami

Wystąpienie pokontrolne kończy się wezwaniem władz Bielska-Białej, by niezwłocznie zwróciły się do organu podatkowego o stwierdzenie nadpłaty przez Skarb Państwa podatku od nieruchomości wszędzie tam, gdzie ona faktycznie wystąpiła. Ponadto wojewoda zaleca prezydentowi Bielska-Białej wzmocnienie nadzoru nad pracownikami i zmiany organizacyjne, które służyć będą rzetelności wykonywania przez nich zadań.

 - Skala ujawnionych nieprawidłowości może budzić wiele wątpliwości i domysłów - ocenia radny Puda. - Zamierzam dowiedzieć się, jakie konsekwencje służbowe wyciągnięto wobec osób, które naraziły miasto na odpowiedzialność karną. Trzeba również dokładnie ustalić, czy i jaka jest wielkość nadpłaty, która podlega zwrotowi z tytułu źle naliczonego podatku. Musimy się dowiedzieć, czy Ratusz nie naliczał nienależnego podatku Skarbowi Państwa także w latach nieobjętych kontrolą, a jeżeli tak, to o jaką kwotę może chodzić i za jakie lata - zapowiada radny opozycji.

Tydzień temu o komentarz w tej sprawie redakcja portalu zwróciła się do bielskiego Ratusza. Poinformowano nas, że odpowiedź otrzymamy we właściwym czasie. Nadal na nią czekamy. Żadnych problemów nie mieliśmy natomiast z uzyskaniem stanowiska wojewody śląskiego. Z wyjaśnień, które uzyskaliśmy w Urzędzie Wojewódzkim wynika, że prezydent Bielska-Białej wciąż nie zrealizował wszystkich zaleceń pokontrolnych. Wiemy też, że służby wojewody niezwłocznie poinformowały o wynikach kontroli w Bielsku-Białej Urząd Kontroli Skarbowej i inne jednostki nadzoru finansowego.

Dokumenty źródłowe dotyczące kontroli dostępne są na stronie Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego pod adresem: http://bip.katowice.uw.gov.pl/kontrola/2014/KA/KA_bb_051114.doc.

MCI

Aktualizacja, 24 czerwca godz. 11.45.
W dniu dzisiejszym redakcja portalu otrzymała stanowisko Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej w sprawie kontroli, podpisane przez rzecznika UM Tomasza Ficonia. Publikujemy je bez skrótów.

„Informuję, że kontrolerzy zakwestionowali przede wszystkim zasadę przyjęcia do opodatkowania nieruchomości według stanu, jaki widnieje w ewidencji gruntów i budynków. Zespół kontrolny uznał, że do ustalenia podstawy opodatkowania należy uwzględnić zmiany danych wykazanych w ewidencji gruntów i budynków od daty ich powstania, a nie od daty ich wprowadzenia do ewidencji. Zwrócono też uwagę na konieczność aktualizacji użytków gruntowych i przeprowadzenia podziałów mających na celu wydzielenie pasów dróg publicznych. Kontrolerzy zasugerowali także, by nie ujmować w podstawie do opodatkowania tych działek, które zdaniem wojewody stały się z dniem 27 maja 1990 roku własnością gminy, a co do których nie wydano ostatecznych decyzji komunalizacyjnych.

Jeśli chodzi o podstawowy zarzut, to w świetle obowiązujących przepisów nie jest możliwe uwzględnianie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków od faktycznej daty ich powstania. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Takie stanowisko zostało oficjalne potwierdzone m.in. przez Ministra Finansów.

Należy ponadto podkreślić, że wojewoda śląski zmienił obecnie podejście w kwestii komunalizacji z mocy prawa, które dotychczas uwzględniało zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako jedną z istotnych przesłanek do komunalizacji bądź jej wykluczenia. Natomiast w tej chwili - zgodnie z zaleceniem wojewody - zapisy w planie nie mają znaczenia przy komunalizacji, co spowodowało konieczność ponownego przeanalizowania ponad tysiąca działek w celu określenia możliwości ich przejęcia na rzecz Gminy.

Warto dodać, że wojewoda nie regulował systematycznie podatku zgodnie z przesłanymi deklaracjami za poprzednie lata. Trudno zatem mówić o nadpłacie dokonanej przez Śląski Urząd Wojewódzki. Należy z całą stanowczością stwierdzić, że wszystkie możliwe do zrealizowania zalecenia zawarte w wystąpieniu pokontrolnym zostały już wykonane, a zalecenia wymagające długofalowych procedur, jak podziały czy postępowania komunalizacyjne są systematycznie realizowane”.