Osoby startujące w wyborach samorządowych powinny złożyć oświadczenia lustracyjne lub informację o uprzednim złożeniu takiego oświadczenia. Przyznanie się do współpracy z tzw. bezpieką pozwala kandydować, lecz jest odnotowane na obwieszczeniach wyborczych.

 - Oświadczenia lustracyjne składane przez osoby kandydujące lub pełniące funkcje w samorządzie terytorialnym stanowią ponad połowę wszystkich oświadczeń lustracyjnych. W skali kraju jest to ponad 180 tys. spośród ogółu ponad 300 tys. oświadczeń, a w ramach właściwości Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w Katowicach około 14,5 tys. spośród prawie 26 tys. oświadczeń podlegających naszej właściwości miejscowej - tłumaczy prokurator Andrzej Majcher, szef biura.

Oświadczenia składa się tylko raz, niezależnie od ilości pełnionych funkcji związanych z tym obowiązkiem. Dotyczy to jednak oświadczeń składanych od września 2007 na podstawie obecnie obowiązującej ustawy. Osoby, które składały oświadczenia wcześniej, nie są zwolnione z obowiązku. Z obowiązku nie zwalnia też uzyskanie przed laty tzw. statusu pokrzywdzonego. Osoba, która złożyła oświadczenie według aktualnego wzoru, przy ponownym kandydowaniu na radnego czy prezydenta składa tylko informację o uprzednim złożeniu oświadczenia. 

Przyznanie się do służby lub pracy w organach bezpieczeństwa PRL lub do współpracy z nimi nie rodzi żadnych negatywnych konsekwencji prawnych i pozwala kandydować w wyborach samorządowych. Jest natomiast odnotowane na obwieszczeniach wyborczych. W przypadku uznania przez sąd, że oświadczenie lustracyjne danej osoby nie było zgodne z prawdą, orzekane są zakazy pełnienia funkcji publicznych na okres od 3 do 10 lat.

Spośród prawie 26 tys. oświadczeń podlegających właściwości oddziału IPN w Katowicach do współpracy z organami bezpieczeństwa PRL lub służby w nich przyznało się 171 osób. Do chwili obecnej zweryfikowano ok. 3,5 tys. oświadczeń, z czego zakwestionowano 75, kierując wnioski do sądu. 38 z nich dotyczyło samorządowców. Wśród osób, które w wyniku prawomocnych już orzeczeń utraciły zajmowane stanowiska byli burmistrz, wójt i kilku radnych, w tym sejmiku wojewódzkiego.

bb