Wielu wiernych Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego wzięło dziś udział w jutrzniach, tradycyjnych nabożeństwach, które odbywają się o godz. 5.00 w parafiach na Śląsku Cieszyńskim. Nasz region zamieszkuje większość z blisko 80 tys. członków tego Kościoła w Polsce.

Jutrznie, to specyfika luterańskiej liturgii na Śląsku Cieszyńskim. Wierni podczas nabożeństw śpiewają m.in. kolędy ?Cicha noc? i ?Bracia patrzcie jeno, jak niebo goreje?. - Nabożeństwa odbywają się o brzasku nowego dnia, kiedy świeci światło Jezusa Chrystusa, narodzonego nam na zbawienie - wyjaśnia ksiądz biskup Paweł Anweiler, ordynariusz diecezji cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

Święta noc

Jutrznie nawiązują do obrazu oświetlonych brzaskiem pól, które ujrzeli pasterze odwiedzający Betlejem. - Zwyczaj odprawiania jutrzni ma w naszym regionie wieloletnią tradycję. Ludzie chętnie rozpoczynają nowy dzień o tak wczesnej porze, śpiewając kolędy i chwaląc Boga - podkreśla biskup Anweiler.

Na Śląsku Cieszyńskim przez długie lata nie odprawiano nabożeństw w Wigilię wieczorem. Wówczas pierwszym świątecznym zgromadzeniem były bożenarodzeniowe jutrznie.  Dopiero po drugiej wojnie światowej zaczęto w niektórych parafiach odprawiać nabożeństwa wigilijne między godziną 15.00 i 17.00. Do dziś jednak wielu wiernych chętnie uczestniczy w jutrzniach.

Nauki Marcina Lutra dotarły na Śląsk Cieszyński wkrótce  po ogłoszeniu przez niego 31 października 1517 roku w Wittenberdze 95 tez, w których wzywał do publicznej dysputy religijnej na temat istoty i skuteczności odpustów. Luter, głosząc swoje tezy, chciał doprowadzić do reformy Kościoła Powszechnego.

Domy modlitw bez wieży

W XVI wieku reformację na Śląsku Cieszyńskim faworyzowali miejscowi książęta. Aż do początku XVII wieku, kiedy to z powodu silnej presji Habsburgów powrócono do katolicyzmu. Ponowny rozkwit protestantyzmu rozpoczął się wraz z ogłoszeniem przez cesarza Józefa II, 13 października 1781 roku, Patentu Tolerancyjnego. Zezwalał ewangelikom na budowę domów modlitw, choć bez wieży, i zakładanie szkół wyznaniowych. Wówczas w Bielsku-Białej powstał tak zwany Bielski Syjon, którego integralną częścią jest m.in. dzisiejszy kościół Zbawiciela.  

Prawo do własnego samorządu ewangelicy zyskali dopiero w 1861 na mocy Patentu Protestanckiego. Ewangelicy ze Śląska Cieszyńskiego, w znacznej większości narodowości polskiej, przystąpili do organizacji życia kulturalnego regionu, w którym żyli. Równouprawnienie katolików i ewangelików nastąpiło dopiero w 1849 roku w wyniku Wiosny Ludów. 

Obecnie Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce liczy kilkadziesiąt tysięcy wiernych. Największą diecezją jest cieszyńska z siedzibą w Bielsku-Białej. 

Anna Szafrańska