Na terenie Bielska-Białej i okolic mieszkają nie tylko wierni Kościoła Rzymsko-Katolickiego. Od wieków po sąsiedzku współistnieją ze sobą wyznawcy wielu religii i wyznań. Jak obchodzą Święta Bożego Narodzenia? Każdy przeżywa ów wyjątkowy czas na swój, indywidualny sposób. Często łączą nas jednak zwyczaje, obrządek czy tradycja.
 
Uroczystość Bożego Narodzenia jest stałym, liturgicznym świętem przypadającym na 25 grudnia (według kalendarza gregoriańskiego). Święto upamiętnia narodzenie Jezusa Chrystusa w Betlejem. - Maryja jest wzorem postawy medytacyjnej - tłumaczy ks. Tomasz Jaklewicz. - Kontekst Adwentu zaprasza do zgłębienia sensu Bożego Narodzenia. Trzeba zadać sobie pytanie: co właściwie będziemy świętować i co zrobić, żeby piękne tradycje pomagały, a nie przeszkadzały w dostrzeganiu istoty świąt?
 
Ochrona przed złem i urokami
 
Warto pamiętać, że w tym okresie świętowano również w czasach przed narodzeniem Chrystusa. Od 17 do 24 grudnia w starożytnym Rzymie obchodzono tzw. Saturnalia, czyli święto ku czci boga Saturna. Nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że także niektóre polskie tradycje świąteczne mają swoje korzenie w czasach pogańskich. Zanim w XIX w. zaczęto w Polsce dekorować choinki, funkcję wiecznie zielonego drzewa życia pełniła ,,jodłka”, tj. czubek jodełki lub świerku wiszący u sufitu wierzchołkiem w dół. Umieszczane na niej ozdoby (m.in. czosnek, pierniki, łańcuchy i słomiane figurki) miały moc ochrony gospodarstwa przed złem i urokami.
 
Większość mieszkańców regionu Podbeskidzia należy do Kościoła Rzymsko-Katolickiego. Wierni tego Kościoła po trzytygodniowym okresie pokuty i przygotowań duchowych, po wigilijnej kolacji spotykają się o północy na Pasterce, aby uroczyście świętować noc, w czasie której urodził się Chrystus.
 
 - Pielęgnowanie bożonarodzeniowych tradycji jest rzeczą ważną, ale to tylko pierwszy krok do duchowego przeżywania świąt - mówi ks. Eugeniusz Burzyk, pracownik kurii bielsko-żywieckiej. - Jezus przyszedł na świat po to, by nas zbawić, o czym przypomina każda msza święta, nie tylko ta świąteczna, ale i codzienna. Dzięki wcieleniu swojego Syna, Bóg udziela nam łask.
 
Opłatek u ewangelików
 
Tereny Bielska-Białej i okolic zamieszkuje spora grupa wyznawców Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Tradycje obchodów Świąt Bożego Narodzenia przez luteran w większości nie różnią się od tych, celebrowanych w kościele katolickim. Ewangelicy również dzielą się opłatkiem i przygotowują prezenty. Warto zauważyć, że to głównie dzięki wyznawcom tej religii pojawił się w Polsce zwyczaj dekorowania choinki. Kraje luterańskie znały go już od XVIII wieku.
 
 - W polskich domach ewangelickich kolacja wigilijna jest ważnym elementem życia religijnego i rodzinnego - podkreśla ks. Jan Gross, zajmujący się tematyką ekumeniczną. - Odbywa się ona po powrocie z nabożeństwa wigilijnego lub po godz. 17.00. Rozpoczyna się od pieśni, czytana jest ewangelia o narodzeniu Pańskim. Następnie najstarszy członek rodziny odmawia modlitwę zakończoną Modlitwą Pańską. Potem z powagą łamany jest tradycyjny opłatek wigilijny i składane są życzenia świąteczne.
 
Po tej wstępnej części rozpoczyna się kolacja wigilijna. W zależności od tradycji miejscowej są podawane dania na ciepło, a najważniejszym jest karp pod różnymi postaciami. Po kolacji wymieniane są prezenty, które w symboliczny sposób świadczą o największym darze, jaki dałnam Ojciec w Synu Swoim Jezusie Chrystusie. Tam, gdzie nabożeństwo odprawia się przed północą, o oznaczonej porze ewangelicy zbierają się w kościele. Inni udają się na spoczynek, aby wstać wcześnie i zdążyć na jutrznię o godz. 5.00.
 
Zbawiciel świata i Przyjaciel
 
 - Święta Bożego Narodzenia u ewangelików zasadniczo nie różnią się od katolickiego sposobu ich obchodzenia - mówi bielszczanin Paweł Mikołajczyk, przyszły pastor. - Różnice, jak mi się wydaje, mają swe źródła bardziej w regionalnych tradycjach i zwyczajach, w których wyznanie ma mniejsze znaczenie.
 
Region Podbeskidzia zamieszkuje również silna grupa wyznawców Kościoła Zielonoświątkowego. Zielonoświątkowcy głoszą idee zjednoczenia chrześcijan, uświęcenia i jedności wszystkich ludzi. Wobec wizji rychłego nadejścia Chrystusa wyznają potrzebę powszechnej ewangelizacji.Zwyczaje świąteczne obchodzone w Kościele Zielonoświątkowym są uzależnione od regionalnych tradycji w naszym kraju i od specyfiki zboru.
 
 - W czasie Adwentu nie mamy specjalnych nabożeństw. Po prostu spotykamy się jak zawsze na wspólnej modlitwie. Wspólnie przygotowujemy także nasze domy: gotujemy, sprzątamy -opowiada Estera Czyż, należąca do Kościoła Zielonoświątkowego w Bielsku-Białej. - Niektórzy z nas ozdabiają choinki, ale to nie jest normą. Celem Świąt Bożego Narodzenia w Kościele Zielonoświątkowym nie jest gloryfikowanie danego momentu, ale wspominanie dnia narodzin Zbawiciela świata, naszego ukochanego Pana, a zarazem najlepszego Przyjaciela - Jezusa Chrystusa. Po to, aby jeszcze lepiej Go poznać i jeszcze bardziej się do Niego przybliżyć.
 
Czas duchowej refleksji
 
Natomiast Świadkowie Jehowy nie obchodzą świąt Bożego Narodzenia. Uważają bowiem, że grudniowa data, za którą uznaje się czas urodzenia Chrystusa, ma swoje źródło w pogańskim święcie (wspomnianych już ,,Saturnaliach”), a więc jest niezgodna z nauką biblijną. W swoich publikacjach ostrzegają przed nieszczerymi podarunkami oraz świątecznym obżarstwem i pijaństwem.
 
 - Świadkowie Jehowy respektują we wszystkich kwestiach, także w tej związanej z obchodzeniem Świąt Bożego Narodzenia stanowisko Biblii, uznając ją za Boży pogląd - tłumaczy Henryk, wyznawca tej religii.
 
Niezależnie od światopoglądu warto, żebyśmy w czasie Świąt Bożego Narodzenia znaleźli czas na odnalezienie spokoju serca w duchowej refleksji. Redakcja portalu życzy Państwu radosnych chwil spędzonych w rodzinnym gronie.
 
Agnieszka Pollak-Olszowska