Magiczny Las
Urbanistyka Bielska-Białej powinna być ściśle zespolona z jego przyrodą. Cygański Las i Olszówka, to sztandarowy przykład krajobrazu, w którym te dwa elementy w doskonały sposób wzajemnie się dopełniają. Tymczasem zagospodarowanie wielu przestrzeni miejskich przez inwestycje developerskie niejednokrotnie oszpeca krajobraz lub bezpowrotnie niszczy cenne zabytki budownictwa.
Urokliwość tej dzielnicy została zauważona przez bielską finansjerę już pod koniec XIX wieku, kiedy poza miastem zaczęły powstawać pierwsze rezydencje letniskowe i willowe. Style architektoniczne miejscowych domów nawiązywały do starych, europejskich tradycji, tworząc swoisty collage budownictwa z przewagą trendów dominujących w monarchii Austro - Węgierskiej. Do dzisiaj podobne budynki można spotkać od Triestu po Lwów.
- Kształtowanie się dzielnic willowych sięga korzeniami starożytnego Rzymu - podkreśla prof. Ewa Chojecka, znawczyni architektury i urbanistyki Bielska-Białej. - Kultura Rzymu była kulturą miast. To Rzymianie na kanwie ówczesnej urbanistyki stworzyli willę. Nauczyli, że poza miastem - już wtedy zatłoczonym, hałaśliwym i męczącym - można budować podmiejskie siedziby wśród ogrodów i pięknej przyrody. Architektura willowa rozwijała się szczególnie intensywnie w dobie europejskiej industrializacji XIX wieku. Wtedy właśnie na scenę dziejów weszło nasze Bielsko ze swoim Cygańskim Lasem.
W odpowiedzi na wyburzenie willi Hauptiga, z inicjatywy Stowarzyszenia „Olszówka” zawiązano Społeczny Komitet Ocalenia Cygańskiego Lasu. SKOCL tworzy obecnie ok. 200 osób. Jego członkowie domagają się utworzenia w tym miejscu parku kulturowego. Chcą, aby na tej przestrzeni chroniony był krajobraz przyrodniczy i kulturowy, w tym zwłaszcza zabytki architektury willowej. Dzięki ochronie prawnej łatwiej również remontować zabytkowe budynki poprzez możliwość zdobywania funduszy. Zakazane byłoby natomiast wdrażanie infrastruktury przemysłowej, zabudowy wielorodzinnej i wielokondygnacyjnej.
Program ochrony dziedzictwa Cygańskiego Lasu ma na celu dokumentację i promocję walorów historyczno - krajobrazowych tego miejsca, a także uświadomienie bielszczanom prawdziwej wartości tej dzielnicy. Pierwszym przedsięwzięciem realizującym ów program była wystawa fotografii autorstwa Armena Chrobaka i Jacka Zachary, która ukazywała najpiękniejsze zakątki Cygańskiego Lasu.
Jesienią odbyło się kilka wycieczek edukacyjnych, prowadzonych m.in. przez historyka sztuki dr Ewę Janoszek oraz historyka i kierownika Muzeum Techniki i Włókiennictwa Piotra Keniga. Uczestnicy tych spotkań mieli możliwość zapoznania się z architekturą willową Cygańskiego Lasu oraz rozmów z jego mieszkańcami.
Następnie komitet zaczął akcję zbierania - bezpośrednio od mieszkańców Cygańskiego Lasu - wszelkich materiałów związanych z historią dzielnicy: od fotografii przez pamiątki w formie zapisków i przedmiotów. W przyszłości wszystkie zebrane eksponaty zostaną zaprezentowane na specjalnej wystawie.
Ostatnim jak dotąd przejawem aktywności społecznego komitetu była premiera filmu przybliżającego historię i magię Cygańskiego Lasu, która odbyła się 5 grudnia. Autorami filmu są Leszek Buzderewicz, Magda Duszczyk oraz Jacek Zachara. Zwieńczeniem projektu jest wydanie pocztówek z fotografiami starych willi. Są to m.in. domy Theresy Pollak, Gustava Molendy i Victora Schafera przy ulicach Olszówki oraz Pocztowej.
- Seria kartek pocztowych składa się z ośmiu wybranych budynków, prezentujących ciekawe rozwiązania architektoniczne oraz maniery i style, jakie pojawiały się w Cygańskim Lesie na przestrzeni ostatnich 150 lat - powiedział nam koordynator projektu Jacek Zachara.
Kartki nie są przeznaczone do sprzedaży. Będą kolportowane wyłącznie na terenie Cygańskiego Lasu. Każdy, kto chciałby je dostać, musi osobiście udać się do Cygańskiego Lasu i zamówić jakąś usługę: w restauracji, sklepie, piekarni, u fryzjera, itp. Sposób dystrybucji kartek ma zachęcić bielszczan do odwiedzania tej urokliwej dzielnicy. W przygotowaniu są również publikacje na temat architektury i historii Cygańskiego Lasu, a także broszury przeznaczone do upowszechniania jako materiały promocyjne Bielska- Białej.
Dagmara Stanosz
Artykuł wyświetlono 2631 razy.
REKLAMA
REKLAMA
Zobacz również
Komentarze 0
brak komentarzy

Klauzula informacyjna ›