Z roku na rok festiwal pod dyrekcją Tomasza Stańki staje się coraz bardziej prestiżowy, zaś Bielsko-Biała stopniowo urasta do rangi jazzowej stolicy Polski. W tym roku obsada jest na tyle mocna, że impreza może śmiało konkurować nawet ze słynnym warszawskim Jazz Jamboree. Siódmą już odsłonę „Jazzowej Jesieni” zainauguruje dziś koncert duetu Chick Corea i Gary Burton.
 
Już pierwszego dnia festiwalu, w kościele pw. św. Maksymiliana Kolbe wystąpią w duecie Chick Corea (fortepian) oraz Gary Burton (wibrafon). Fanom jazzu nie trzeba tych panów przedstawiać, bo obaj artyści są chodzącymi legendami. Corea uważany jest za absolutnego mistrza języka jazzowego, a jego twórczość stanowi inspirację dla wielu współczesnych muzyków.
 
Corea jest współczesnym księciem jazzu. Na jego muzyce wychowały się miliony melomanów na całym świecie. Chick miał niebagatelny wpływ na rozwój takich gatunków, jak bost-pop, jazz latynoski, free jazz czy jazz awangardowy. Przede wszystkim jednak uważa się go za wielkiego pioniera fusion. Już na początku kariery współpracował z takimi sławami jak Herbie Mann, Wille Bobo i Mongo Santamaria, a pod koniec lat 60-tych nagrywał z samym Milesem Davisem. Jest założycielem grupy „Return to Forever”, która uważana jest za ikonę fusion. Ma na koncie 51 nominacji i 15 statuetek Grammy.
 
Z kolei Gary Burton, to wirtuoz wibrafonu. Jako pierwszy do gry na tym instrumencie zaczął używać czterech pałeczek. Jest absolwentem słynnej bostońskiej Berklee School of Music, na której sam później wykładał. W swojej twórczości od początku lubił eksperymentować, łącząc jazz z rockiem i country. W 1968 roku prestiżowy magazyn „Downbeat” przyznał mu tytuł „Jazzmana Roku”. W ten sposób Gary został najmłodszym muzykiem w historii, któremu przypadł w udziale ów zaszczyt. Burton ma w dorobku sześć nagród Grammy oraz 15 nominacji.
 
Współpraca obu artystów zaczęła się już na początku lat 70-tych, kiedy wspólnie nagrali album „Crystal Silence”. Jako jedni z pierwszych spopularyzowali duety w jazzie. Po dziesięciu latach współpracy, ich drogi rozeszły się, by skrzyżować się ponownie w 2006. Ten powtórny mariaż zaowocował wspólną trasą koncertową oraz krążkiem „The New Crystal Silence”. Dziś mają na koncie sześć wspólnych płyt, z których praktycznie każda była ogromnym sukcesem. Jako duet, zdobyli pięć nagród Grammy. Ostatnią rok temu właśnie za „The New Crystal Silence”.
 
Trzy następne dni festiwalu wypełni aż pięć koncertów. Od 26 do 28 listopada jego siedzibą stanie się BCK. W czwartek najpierw wystąpi trio, które tworzą basista Arild Andersen, perkusista Paolo Vinaccia i saksofonista Tommy Smith. Następnie na estradę wejdzie Andy Sheppard Quintett. Formacja założona przez Andersena tworzy muzykę niezwykle ekspresyjną, stylistycznie orbitującą wokół free jazzu, który to zresztą zawsze był mu niezwykle bliski.
 
Tego wieczoru Norweg zagra dwa koncerty, ponieważ jego kontrabas jest również istotną częścią projektu brytyjskiego saksofonisty Andy Shepparda. Andy jest uważany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli wyspiarskiej sceny jazzowej. Na płycie „Movments of colour” jego kwintet łączy groove jazz z elektroniką i wschodnim brzmieniem instrumentów perkusyjnych.
 
Piątek, 27 listopada umownie można nazwać „polskim dniem” festiwalu. Wystąpią Obara Special Quartet oraz Tomasz Stańko Quintet. Obie grupy mają międzynarodowy skład, lecz ich liderami są Polacy. Maciej Obara, to przedstawiciel młodego pokolenia polskich muzyków jazzowych. Po nagraniu swojej debiutanckiej płyty „Ohayo” wydanej w 2005 roku, współpracował głównie z Antoine Roneyem oraz Tomaszem Stańko. Mimo niewielkiego stażu, do najnowszego projektu udało mu się zaprosić wybitnych i doświadczonych muzyków. Mowa o założycielu nowojorskiej School of Improvisional Music, Ralphie Alessim, basiście Marku Heliasie i perkusiście Nasheetcie Waitsie.
 
Dyrektor artystyczny festiwalu Tomasz Stańko tym razem zaprezentuje się z nowym zespołem, z którym nagrywał swoją ostatnią płytę „Dark Eyes”. „Quintet” stanowić ma zupełnie nowy rozdział w karierze artysty i wnieść do jego twórczości powiew świeżości. Stańko chce, aby zabieg ów odbył się przy jednoczesnym zachowaniu oryginalności, za którą krytycy i publiczność cenią jego muzykę. Kompletowanie składu zajęło mu dwa lata. Ostatecznie postawił na młodych i obiecujących artystów skandynawskich.
 
Prawdziwą wisienką na festiwalowym torcie będzie koncert Cecila Taylora, który zamknie siódmą edycję bielskiej Jazzowej Jesieni. Taylor jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci jazzowej awangardy. Uważany jest za jednego z największych nowatorów współczesnego jazzu, a jego muzyka jest inspiracją dla większości free jazzmanów. Dziś jego nazwisko wymienia się w jednym ciągu z takimi gigantami, jak Miles Davis i Ornette Coleman.
 
Cecilowi nie było jednak zawsze tak słodko. Artysta od początku chodził własnymi muzycznymi ścieżkami, nie zważając na opinie środowiska. Zarówno krytycy, jak i muzycy uważający się za elitę, już w latach pięćdziesiątych zaczęli tworzyć front przeciwko twórczości nowojorczyka. Również młodzi Afroamerykanie odrzucali rodzącą się wówczas awangardę. Bardzo różniła się od bluesa czy soulu i stąd nazywali ją „białą”.
 
Taka etykietka tym bardziej nie przysparzała Cecilowi popularności. On sam niespecjalnie się tym przejmował i niezmiennie robił swoje. Wytrwałość się opłaciła, bo to jemu historia przyznała mu rację. Po latach Cecila Taylora okrzyknięto wielkim wizjonerem.
 
                                                                                         Michał Czerniak
 
 
Rozkład jazdy 7. Jazzowej Jesieni w Bielsku-Białej:
 
19 listopada godz.19.00
Duet Chick Corea (fortepian) i Gary Burton (wibrafon)
kościół św. Maksymiliana Kolbe
 
26 listopada godz.18.00
Arild Andersen oraz Paolo Vinaccia i Tommy Smith (saksofon tenorowy) oraz Andy Sheppard Quintett
Dom Muzyki BCK
 
27 listopada godz.18.00
Obara Special Quartet oraz Tomasz Stańko Quintet - „Dark Eyes”
Dom Muzyki BCK
 
28 listopada godz.19.00
Cecil Taylor piano solo
Dom Muzyki BCK
 
Ceny biletów (na każdy dzień festiwalowy):
60 zł - normalny
30 zł - ulgowy (dla młodzieży uczącej się, emerytów i rencistów)
150 zł - karnet na wszystkie koncerty
 
Rezerwacja i sprzedaż biletów telefonicznie: 048 33 8281645 od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.30 do 15.00 lub przez internet: [email protected]