Bielsko-Biała jest miastem zamieszkałym przy wyznawców różnych religii. Dlatego w naszym regionie obchodzi się Wielkanoc na wiele sposobów. Jest to także czas ciekawych wydarzeń kulturalnych w mieście. Przyjrzeliśmy się niektórym z bliska.
 
Termin Wielkanocy wyznaczany jest precyzyjnie, zgodnie z ustaleniami powszechnego Soboru Nicejskiego z 325 roku. Właśnie wtedy zadecydowano, że święto przypada w pierwszą niedzielę po paschalnej pełni księżyca. Trzymając się tej zasady można ustalić, że Niedziela Wielkanocna może wypaść najwcześniej 22 marca, a najpóźniej 25 kwietnia. Są to daty obowiązujące katolików i protestantów, którzy korzystają z kalendarza gregoriańskiego. Z kolei Kościoły Wschodnie obliczają terminy świąt kościelnych, w tym Wielkanocy, kierując się kalendarzem juliańskim.
 
 W obrządku katolickim Triduum Paschalne - związane z celebracją męki, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa - jest najważniejszym świętem w roku. Wiąże się z nim wiele symboli: krzyż, światło Paschału, woda chrztu czy zapach kadzidła.
 
 - Liturgia Wielkiego Czwartku podkreśla znaczenie sakramentu kapłaństwa oraz Eucharystii. To ważny dzień nie tylko dla kapłanów, lecz także dla wiernych. Kapłani służą wiernym, spowiadając ich i jednocząc z Jezusem w Komunii - mówi duszpasterz środowisk twórczych diecezji bielsko-żywieckiej, ks. Eugeniusz Burzyk.
 
Triduum Paschalne jest okresem, do którego nawiązuje wielowiekowa polska tradycja ludowa. Typowo polska tradycja święcenia pokarmów w Wielką Sobotę sięga XIV wieku. Niegdyś księża święcili pokarmy na stołach wiernych. W późniejszych wiekach katolicy zaczęli przynosić do świątyni w koszykach jedynie część rarytasów świątecznych. W Polsce ukształtował się również zwyczaj zaciągania warty przy grobach, nawiązujący do biblijnej opowieści o rzymskich żołnierzach, którzy pilnowali grobu Chrystusa.
 
Czasów średniowiecznych sięga tradycja misteriów wielkanocnych, czyli przedstawień ukazujących sceny biblijne. Większość polskich kalwarii znajduje się w województwie śląskim. Wielu bielszczan w Wielki Piątek wyjeżdża do Kalwarii Zebrzydowskiej, by uczestniczyć w największym misterium męki pańskiej w Polsce. Główne w nim role odgrywają zakonnicy oraz mieszkańcy pobliskich wsi. Czasem dołączają do nich pielgrzymi, którzy co roku tłumnie gromadzą się w tym sanktuarium.
 
W tym samym terminie, co katolicy obchodzą Wielkanoc liczni na Podbeskidziu wyznawcy Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Najważniejsze świętem dla luteran jest Wielki Piątek.
 
 - Ofiara Jezusa na krzyżu stanowi centrum i fundament teologii ewangelickiej – mówi student Paweł Mikołajczyk, przyszły pastor. - Wierzymy, że tylko przez tę ofiarę, która jest aktem łaski, możemy być zbawieni. Wielki Tydzień obchodzimy jako czas szczególnego skupienia.
 
W kościołach ewangelickich uroczyste msze odbywają się w czwartek, piątek, niedzielę i poniedziałek. W luteranizmie są tak zwane nabożeństwa słowa, czyli bez Komunii oraz nabożeństwa z sakramentem ołtarza. W Wielkim Tygodniu sakrament ołtarza jest elementem nabożeństw czwartkowych i piątkowych, które podkreślają wyjątkowość tych świąt. W Wielki Piątek kończy się również akcja skarbonek diakonijnych. Jest ona prowadzona przez Diakonię Kościoła Ewangelicko - Augsburskiego wspólnie z Caritas i Eleos. Od kilku lat w Skoczowie z soboty na niedzielę odbywa się "bezsenna noc", podczas której młodzież wspólnie oczekuje Zmartwychwstania Chrystusa.
 
Ewangelicy nie święcą pokarmów i unikają wykonywania przedświątecznych obowiązków w Wielki Piątek, np. gotowania pokarmu czy pieczenia wielkanocnych ciast.
 
 - Staramy się, by Wielki Piątek był dniem wolnym od pracy - mówi praktykująca ewangeliczka Renata Smycz, która należy do parafii w Starym Bielsku. - Pracodawca nie może nam wtedy odmówić urlopu. Dla mnie Wielki Piątek jest najważniejszym świętem i dniem duchowej refleksji. Jeśli chodzi o inne tradycje, to podobnie jak katolicy, na świątecznym stole umieszczamy pisanki i baranka, a po niedzielnym śniadaniu udajemy się na uroczyste nabożeństwo.
 
Okres wielkanocny jest w naszym mieście także czasem ożywionej aktywności kulturalnej. Towarzystwo Muzyki Dawnej im. G. Ph. Telemanna przygotowało z tej okazji koncerty w katedrze św. Mikołaja. W Niedzielę Palmową wiele osób kończyło rodzinny spacer po bielskiej starówce właśnie na tym koncercie. Słuchacze, którzy zapełnili niemalże całą świątynię, mieli okazję wysłuchać poruszającego Stabat Mater Antonio Vivaldiego przy akompaniamencie dawnych instrumentów oraz barwnym alcie Agaty Kobierskiej. Tego rodzaju muzyka idealnie wtapia się w architekturę katedry i pomaga w świątecznej refleksji. Następny koncert ze świątecznego cyklu zaplanowano na 19 kwietnia.
 
Z kolei w Galerii Zamkowej Strzelnica do końca kwietnia będzie można oglądać wystawę pt.,, Ukrzyżowanie”, na której swoje prace poświęcone Męce Pańskiej prezentuje włoski artysta, Sinisca (szerzej o tej ekspozycji piszemy w dziale kulturalnym).
 
 
                                                                                                                                      Agnieszka Pollak-Olszowska