Wśród kobiet dominują nowotwory złośliwe narządów płciowych oraz sutka, wśród mężczyzn - narządów oddechowych i klatki piersiowej (dane dla poszczególnych powiatów na stronie http://www.sczp.gov.pl/index.php?g=1&p=3 )

4 lutego obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Rakiem. Polska na tle Europy należy do krajów o średniej zachorowalności na nowotwory złośliwe, jednak liczba nowych zachorowań, szczególnie na nowotwory złośliwe piersi, stale rośnie. W Polsce w 2003 roku odnotowano blisko 178 tys. hospitalizowanych z powodu nowotworów złośliwych, natomiast w  roku 2005 ponad 183 tys. Wzrost zachorowań odnotowujemy również w naszym regionie - wynika z danych Śląskiego Centrum Zdrowia Publicznego w Katowicach - w 2003 r. hospitalizowano z tego powodu 46,9 tys. osób, w 2004 r. - 55,7 tys. natomiast w 2005 roku już 60,5 tys. pacjentów.

Liczba zgonów z powodu nowotworów w województwie śląskim kształtuje się na podobnym poziomie jak w całym kraju i wynosi ona dla Polski 25 proc. oraz 26  proc. dla woj. śląskiego.

Wśród hospitalizowanych kobiet dominują rozpoznania nowotworu złośliwego narządów płciowych (ponad 5 tys. w 2003 roku i ponad 6 tys.  w 2005 r.) oraz nowotworu złośliwego sutka (4, 4 tys. w 2003 r. i 7,4 tys. w 2005 r.). Najwięcej kobiet hospitalizowanych z powodu nowotworu złośliwego sutka pochodzi z miast: Katowice, Częstochowa, Sosnowiec. Podobnie jak w grupie mężczyzn i tu wysoka jest liczba hospitalizacji z powodu nowotworów złośliwych narządów trawiennych (5,2 tys. w 2005 r. i 3,7 tys. w 2003 r.).  W grupie kobiet odnotowano ponad dwukrotnie niższą niż w grupie mężczyzn liczbę hospitalizacji z powodu nowotworów złośliwych narządów oddechowych i klatki piersiowej (2,3 tys. w 2005 r. i  1,9 tys. w 2003 r.). Z kolei analizując dane o mieszkankach naszego regionu hospitalizowanych z powodu nowotworu złośliwego szyjki macicy obserwujemy niewielki spadek hospitalizacji z 1490 w 2003 roku na 1483 w 2005 roku; najwięcej pacjentek jest hospitalizowanych w przedziale wiekowym 45-54 lata.

Wśród hospitalizowanych mężczyzn dominują rozpoznania nowotworów złośliwych narządów oddechowych i klatki piersiowej (6,4 tys. w 2003 r. i 7,7 tys. w 2005 r.)  oraz nowotworów złośliwych narządów trawiennych (5,2 tys. w 2003 r. i 6,7 tys. w 2005 r.). Wysoka jest także liczba hospitalizowanych z powodu nowotworów złośliwych układu moczowego (2,9 tys. w 2003 r. i 4,3 tys. w 2005 r.). Obserwujemy znaczny wzrost hospitalizacji mężczyzn z powodu nowotworów gruczołu krokowego (nowotwór z grupy nowotworów męskich narządów płciowych) - wzrost  z 1747 w 2003 roku na 2330 w 2005 roku.

Hospitalizacje z powodu nowotworów (uporządkowano według liczby pacjentów):
1.Nowotwory złośliwe narządów trawiennych - 11980 w 2005; 8903  w 2003 r.
2.Nowotwory złośliwe narządów oddechowych i klatki piersiowej - 9952 w 2005; 8306 w 2003 r.
3.Nowotwory złośliwe sutka - 7476 w 2005; 4411 w 2003 r.
4.Nowotwory złośliwe tkanki limfatycznej, krwiotwórczej i tkanek pokrewnych - 6687 w 2005; 5660 w 2003 r.
5.Nowotwory złośliwe żeńskich narządów płciowych – 6196 w 2005; 5056 w 2003 r.
6.Nowotwory złośliwe układu moczowego - 5700 w 2005; 4037 w 2003 r.
7.Nowotwory złośliwe męskich narządów płciowych - 2853 w 2005; 2027 w 2003 r.
8.Czerniak i inne nowotwory złośliwe skóry - 2411 w 2005; 2073 w 2003 r.

Źródło: Śląskie Centrum Zdrowia Publicznego w Katowicach

Uwaga: liczba kobiet hospitalizowanych z powodu nowotworu złośliwego sutka w latach 2005 jest zawyżona, z powodu błędu w klasyfikacji statystycznej

Wśród przyczyn hospitalizacji ogółem (a więc gdy nie dzielimy pacjentów na grupy kobiet i mężczyzn, jak to pokazano w tabeli powyżej), największą liczbę stanowią nowotwory złośliwe narządów trawiennych. W 2005 roku odnotowano prawie 12 tys. hospitalizacji  (5,2 tys. przypadków hospitalizacji kobiet i 6,7 tys. mężczyzn). Dominują:  nowotwór złośliwy jelita grubego - 1964 przypadki hospitalizacji, nowotwór złośliwy jelita odbytnicy - 1409 pacjentów leczonych w szpitalach oraz nowotwór złośliwy żołądka - 1327 osób hospitalizowanych. Z powodu nowotworu złośliwego jelita grubego częściej hospitalizowani są mężczyźni powyżej 55 roku życia. Liczba hospitalizacji z powodu nowotworów narządów trawiennych szybko wzrasta: prawie 12 tys. przypadków w 2005 gdy w roku 2003 odnotowano  8,9 tys. hospitalizacji z tego powodu.

Niepokojąco wzrasta liczba osób z rozpoznaniem nowotworu złośliwego oskrzeli i płuc, szczególnie wśród mężczyzn, i tak w 2003 roku było 5,4 tys. hospitalizowanych mężczyzn, a w 2005 roku 6,6 tys. Nastąpił także wzrost rozpoznań z powodu nowotworów złośliwych tkanki limfatycznej, krwiotwórczej i tkanek pokrewnych, szczególnie jeśli chodzi o białaczkę limfatyczną, zwłaszcza wśród mężczyzn, gdzie w 2003 roku hospitalizowanych było 912, a w 2005 roku - 1217 mężczyzn.

- Bardzo ważną rzeczą jest wiedza o czynnikach mających wpływ na stan zdrowia takich jak: palenie, nadużywanie alkoholu, sposób odżywania oraz uprawianie sportu - zwraca uwagę Ryszard Majer , dyrektor Śląskiego Centrum Zdrowia Publicznego w Katowicach. - Prowadząc zdrowy tryb życia można uniknąć pewnych rodzajów raka i poprawić ogólny stan zdrowia. Upowszechnianie wiedzy i informacji na temat nowotworów pozwoli na obniżenie umieralności, a także poprawę życia pacjentów, jak i osób po przebytej chorobie nowotworowej.

- Nie mniej ważną kwestią jest również wczesne wykrycie choroby, co daje większą szansę na jej wyleczenie. Niestety, jak szacują nasi konsultanci wojewódzcy, mamy niedobory lekarzy specjalistów uczestniczących w diagnozowaniu i leczeniu chorób nowotworowych - mówi Ryszard Majer, dyrektor Śląskiego Centrum Zdrowia Publicznego w Katowicach. - Obecnie w województwie śląskim pracuje tylko 22 onkologów i 33 patomorfologów. Największe deficyty notujemy w regionach: rybnickim, częstochowskim i bielskim - dodaje dyrektor ŚCZP.

Z kolei według dr hab. n. med. Andrzeja Gabriela, konsultanta wojewódzkiego ds patomorfologii, w zaistniałej sytuacji najlepszym rozwiązaniem byłoby utworzenie zespołów szybkiej diagnostyki onkologicznej z udziałem radiologa, patomorfologa i onkologa oraz średniego personelu medycznego: laborantki, statystyka medycznego i pielęgniarki. - Praca takich zespołów skróciłaby czas potwierdzenia lub wykluczenia nowotworu w przypadku radiologicznego wykrycia zmian ogniskowych w narządach wewnętrznych lub wykrycia powierzchownych guzów do dwóch dni. To z kolei umożliwiłoby szybką kwalifikację i wybór metody leczenia onkologicznego w ciągu kolejnych dwóch dni. Praca zespołu lekarzy szybkiej diagnostyki onkologicznej odciążyłaby personel Instytutu Onkologii w Gliwicach na etapie diagnostyki i kwalifikacji do leczenia - uważa dr Andrzej Gabriel, który przedłożył wojewodzie śląskiemu powyższy projekt.

Narodowy Fundusz Zdrowia prowadzi programy profilaktyczne raka szyjki macicy i raka piersi dla kobiet w grupie najwyższego ryzyka. W przypadku raka szyjki macicy są to panie w wieku od 25 do 59 lat, w przypadku raka piersi - od 50 do 69 roku życia. W naszym województwie od 2006 r. działa Śląski Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Program profilaktyki raka szyjki macicy, który mieści się w Centrum Onkologii - Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gliwicach. Więcej informacji na stronach: www.rakszyjki.org, www.wok.io.gliwice.pl, www.io.gliwice.pl

Międzynarodowy Dzień Walki z Rakiem ustanowiono na Światowym Szczycie do Walki
z Rakiem zorganizowanym pod egidą prezydenta Francji i dyrektora generalnego UNESCO w lutym 2000 roku w Paryżu.