Zapraszamy do lektury 2. części Kalendarium z Kalendarza Beskidzkiego 2013. Można w niej zobaczyć, co się działo ponad 100 lat temu.

165 lat temu
21 VII 1848 r. w Lipniku urodził się Johannes Volkelt (zm. 8 V 1930 r. w Lipsku) ? niemiecki filozof. Swoją teorię poznania określał jako subiektywny transsubiektywizm.
3 X 1848 r. w Olbrachcicach urodził się Franciszek Michejda (zm. 12 II 1921 r. w Nawsiu) ? działacz narodowy, pastor ewangelicki, współzałożyciel i redaktor czasopism. O rodzinie Michejdów piszemy szerzej wewnątrz numeru.
24 I 1848 r. w Końskiej urodził się Jan Kubisz (zm. 25 III 1929 r. w Gnojniku) ? działacz narodowy, nauczyciel, poeta, pisarz. Jego wiersz z tomu ?Niezapominajka? pt. ?Płyniesz Olzo...? stał się hymnem Śląska Cieszyńskiego.

160 lat temu
18 VII 1853 r. w Olbrachcicach urodził się Jan Michejda (zm. 14 V 1927 r. w okolicach Skoczowa) ? dr prawa, działacz narodowy, współzałożyciel wielu polskich organizacji, np. Macierzy Szkolnej, ?Sokoła?, spółek, kas, szkół itd. Poseł do sejmu w Opawie, Rady Państwa w Wiedniu; jeden z trzech prezydentów Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, burmistrz Cieszyna. O rodzinie Michejdów piszemy szerzej wewnątrz numeru.
30 VII 1853 r. w Tuligłowach urodził się Julian Fałat (zm. 9 VII 1927 r. w Bystrej) ? akwarelista zwany ?Malarzem Śniegu?. Od 1910 r. mieszkał w Bystrej, gdzie mieści się obecnie muzeum ?Fałatówka?. 
9 X 1853 r. w Kończycach Małych urodził się Karol Orszulik (zm. 23 I 1931 r. w Cieszynie) ? filozof, znawca literatury klasycznej, nauczyciel w Cieszynie i Wiedniu, autor słowników polsko-niemieckiego i niemiecko-polskiego.
W 1853 r. urodził się Andrzej Władysław Kotula (zm. w 1934 r.) ? inżynier, dyrektor kolei żelaznej w Wiedniu.
 
Przed 150 laty
9 I 1863 r. w Skrzydlnej urodził się Mieczysław Ganszer zm. w 1932 r. w Białej (?) ? kierownik apteki ?Pod Orłem? w Bielsku-Białej, działacz ?Sokoła? w Żywcu.
31 V 1863 r. wmurowano kamień węgielny pod budynek kościoła ewangelickiego pw. Św. Trójcy w Skoczowie, którego budowę zainicjował skoczowski kupiec Paweł Kozieł.
16 VII 1863 r. w Bielsku urodziła się Fannie Bloomfield-Zeisler ? pierwotnie Franziska Blumenfeld (zm. 20 sierpnia 1927 w Chicago) ? pianistka pochodzenia austro-żydowskiego. W latach 1905-1915 jej wykonania utrwalono na rolkach pianolowych Welte-Mignon.

145 lat temu
1 IV 1868 r. w Czułowie urodził się Franciszek Popiołek (zm. 23 X 1960 r. w Krakowie) ? badacz dziejów Śląska Cieszyńskiego, nauczyciel historii i geografii w Gimnazjum Macierzy Szkolnej w Cieszynie (w l. 1919-1932 jego dyrektor), doktor honoris causa UJ.
29 V 1868 r. w Szonowie urodził się Wacław Olszak (zamordowany przez hitlerowców 11 IX 1939 r. w Karwinie) ? lekarz, działacz narodowy, społecznik, burmistrz Karwiny (1928-36), opisany w ciepłych barwach przez G. Morcinka w ?Czarnej Julce?. Członek Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, przew. Rady Naczelnej Polaków w Czechosłowacji.
W 1868 r. notariusz Edward Stiasny założył w Białej Czytelnię Polską ? pierwszą bibliotekę publiczną w Białej, która z przerwami funkcjonowała do 1950 r.

140 lat temu
16 V 1873 r. w Ustroniu urodził się Jan Barabasz (zginął 21 VI 1941 r. w KL Dachau) ? ks. i działacz społeczny. Był wikariuszem na parafiach w Polskiej Ostrawie, Bielsku i Czechowicach, dziekanem dekanatu bielskiego.
12 VI 1873 r. w Dzięgielowie urodził się Karol Kulisz (zm. 8 V 1940 r. w Buchenwaldzie) ? luterański duchowny, pastor w Kościele Jezusowym w Cieszynie (1920-40), senior Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, działacz narodowy.
16 XI 1873 r. w Końskiej urodził się Józef Buzek (zm. 22 IX 1936 r. w Cieszynie) ? prawnik, statystyk, polityk, prof. UJK we Lwowie, współtworzył GUS, któremu dyrektorował w latach 1918-29.
W 1873 r. w Tyflisie urodził się Ryszard Kunicki (zm. w 1960 r. w Warszawie) ? lekarz, działacz społeczny i polityczny zesłany do Symbirska za działalność niepodległościową. Walczył w Legionach, wchodził w skład Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego..
We wrześniu 1873 r. otwarto w Skoczowie sześcioklasową szkołę ludową, której dyrektorem został Jan Szonowski (1828-1902).  

Przed 135 laty
16 V 1878 r. w Podhajcach k. Brzeżan urodził się Antoni Jan Mikulski (zm. 31 III 1951 r. w Krakowie) ? historyk literatury, nauczyciel. W latach 1913-21 był dyr. SN Męskiego TSL w Białej.
20 V 1878 r. w Białej zm. Peter Michal Bohúň (ur. 29 września 1822 r. w Wielicznej na Orawie) ? słowacki malarz i grafik. W 1865 r. wraz z rodziną osiedlił się w Lipniku ? najpierw w Dworze Thomkego (dziś ul. 11 Listopada 102), a później w Lipniku w budynku nr 23.
29 V 1878 r. w Krakowie urodził się Władysław Górnikiewicz (zginął we wrześniu 1939 r.) ? nauczyciel, publicysta, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim, żołnierz Armii Hallera. Uczył m.in. w szkole w Mnichu i Katowicach-Dębie. 
23 XI 1878 r. w Jabłonkowie urodził się Oskar Zawisza (zm. 18 I 1933 r. w Cierlicku) ? ks. katolicki, kompozytor (autor oper i symfonii), działacz oświatowy i kulturalny, publicysta. 

130 lat temu
5 III 1883 r. urodził się Ryszard Ernest Wagner (zm. 5 VIII 1945 r.) ? niemiecki pastor, historyk regionu, wydawca; przez ponad 30 lat był proboszczem w Bielsku. Wydał m.in. ?Księgę kroniki bielsko-bialskiej? (1938). 
15 III 1883 r. w Siedlcach urodził się Józef Gabriel Mondschein (zm. 14 XI 1961 r. w St. Tropez) ? poeta, tłumacz, publicysta. W okresie międzywojennym przebywał na Śląsku Cieszyńskim. Wydał m.in. ?Ciernie śląskie. Wiersze spod Czecha i Niemca? (Lwów 1920)
10 VI 1883 r. w Mistrzowicach zm. Paweł Cienciała (ur. 9 V 1807 r. w Lesznej Dolnej) ? nauczyciel, działacz narodowy.
16 IX 1883 r. w Nowym Targu urodził się Zygmunt Lubertowicz (zm. 20 IX 1958 r. w Bielsku-Białej) ? poeta, prozaik, publicysta, nauczyciel. Prapremierą jego sztuki ?O Marysi sierotce i złotookiej sroczce? 7 XII 1947 r. zainaugurowała działalność bielska Banialuka.
19 XI 1883 r. w Cieszynie urodził się Roman Dyboski (zm. 1 VI 1945 r. w Krakowie) ? filolog, tłumacz, historyk literatury angielskiej, sybirak, prof. UJ, wychowawca naukowców.
W 1883 r. w Bielsku pojawiły się pierwsze telefony, a rok później ? pierwsza w Austrii ?automatyczna centrala telefoniczna.