 Lipcowy pożar w starym browarze nie był jedynym, który bielscy strażacy gasili w tym budynku na przestrzeni kilku minionych miesięcy. Podobne zdarzenia co jakiś czas mają miejsce także w innych opuszczonych obiektach na terenie naszego miasta. Nie raz już pojawiały się głosy, że takie pożary nie są dziełem przypadku...
Wiele starych budynków na terenie naszego miasta stoi, straszy i stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia osób, które zapuszczają się do ich wnętrza, czy choćby przechodzą chodnikiem wzdłuż ich elewacji. W Bielsku-Białej takich obiektów jest sporo, ale kilka daje się we znaki policji, straży miejskiej, nadzorowi budowlanemu, a także konserwatorowi zabytków, czy strażakom szczególnie. Maria Przybyła, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bielsku-Białej wskazuje na budynek starego browaru przy ul. Cieszyńskiej, byłe zakłady graficzne przy ul. Grunwaldzkiej, kasyno wojskowe przy 1 Maja oraz szpital „Stalownik”.
Musi dojść do tragedii
- Nie mamy oficjalnej listy tego typu obiektów, ale oczywiście wiemy gdzie one się znajdują i staramy się je na bieżąco monitorować – zapewnia Mirosław Tronkowski, komendant Straży Miejskiej w Bielsku-Białej. – Współpracujemy w tym zakresie z MOPS-em i próbujemy odsyłać do nich osoby, które pomieszkują w opuszczonych budynkach.
- Sprawę wspomnianych trzech budynków, poza kasynem, skierowaliśmy do prokuratury – mówi Przybyła. – Nie mamy właściwie żadnej możliwości poza upominaniem właściciela i przypominaniem mu o koniczności odpowiedniego zabezpieczenia obiektu. Tak też robiliśmy kilka razy w przypadku wymienionych budynków, ale na niewiele się to zdało. Dopiero, kiedy komuś stanie się krzywda, właściciel poniesie konsekwencje. – A o taką tragedię nietrudno, gdyż często w opuszczonych budynkach mieszkają "dzicy lokatorzy”. To właśnie oni najczęściej powodują zaprószenie ognia.
Nieostrożność, czy podpalenie?
Jak poinformowała nas Patrycja Pokrzywa z bielskiej komendy Straży Pożarnej, tylko w tym roku strażacy interweniowali cztery razy właśnie z powodu zaprószenia ognia przez osoby przebywające w opuszczonych budynkach. Z zeszłym roku z tego powodu musieli podejmować działania pięć razy. Przyczyna innych dziewięciu pożarów w tzw. pustostanach nie została ustalona. W kolejnych dziewięciu przypadkach było to podpalenie. Z danych dostarczonych przez Pokrzywę wynika, że od początku 2009 roku bielski browar płonął aż czterokrotnie, z czego dwa razy został podpalony.
Czy los starych, opuszczonych budynków musi tak wyglądać? Dlaczego nie ma chętnych do adopowania ich na cele usługowe, czy mieszkaniowe? Wiele lat temu podjęto taką próbę ze starą drukarnią przy ul. Grunwaldzkiej. Ale dzisiaj - mimo, że na ścianie wisi tablica informacyjna o rozbudowie obiektu - pustaki zarosły mchem, a szkła z okien budynku sypią się wprost po nogi idących ul. Grunwaldzką pieszych. Obecnie stare zakłady graficzne służą jedynie, jako melina dla bezdomnych.
Remont zabytku za drogi
Niewątpliwie jednym z powodów, że obiekty takie, jak np. browar są przekazywane od właściciela do właściciela i nie mogą doczekać się remontu jest fakt, iż koszta renowacji obiektów zabytkowych są bardzo wysokie. Nierzadko zdarza się, że podczas prowadzonych prac odkrywane są kolejne ciekawostki architektoniczno-historyczne i trzeba je odpowiednio zabezpieczyć i odtworzyć (przykład Hotelu President, na którego elewacji odkryto pozłacane elementy „Drugie życie Prezydenta”).
- Obiekt, który stoi przy ul. Cieszyńskiej nie jest w całości wpisany do gminnej ewidencji zabytków – zaznacza Miejski Konserwator Zabytków, Piotr Kubańda. – Browar wybudowano w 1876 r. Powstałe w późniejszych latach przybudówki można wyburzyć. Dla nas cenne pod względem architektonicznym i historycznym są piwnice i elewacja o charakterze hali produkcyjnej. Kubańda podkreśla, że obiekt jest stylowy i można by go ładnie zagospodarować, ale brak jest dobrej woli ze strony inwestorów, którzy chcieliby wszystko wyburzyć i mieć wolną działkę.
Puścić problem z dymem
Wśród osób, z którymi rozmawialiśmy nie brak podejrzeń, jakoby pożary niszczejących budynków nie były dziełem przypadku. Grunt jest w cenie, jeżeli więc stoi na nim budynek, którego nie można zburzyć, to trzeba zrobić tak, aby sam zniknął – powtarzają po cichu wszyscy. Niektórzy doszukują się analogii do dwóch przypadków przy budowie centrów handlowych. W podobny sposób - stawiając wszystkich przed faktem dokonanym i zasłaniając się wypadkiem przy pracy - zniknęła zabytkowa mozaika Bieńka podczas budowy Gemini Park czy budynki po dawnym Fineksie kiedy budowali Sferę II.
Comfortime Developer, do którego obecnie należy stary browar zapewnia, że chce stworzyć w tym miejscu coś ciekawego, z zachowaniem dawnego, zabytkowego charakteru obiektu. Miałby to być kompleks mieszkalno-usługowy. Ewentualne rozpoczęcie tej inwestycji ma nastąpić najwcześniej w przyszłym roku.
Magdalena Dydo | 
